TMK Madde 161 – Zina

TMK Madde 161 metni

Boşanma sebepleri / Zina

Madde 161

Eşlerden biri zina ederse, diğer eş boşanma davası açabilir.

Davaya hakkı olan eşin boşanma sebebini öğrenmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde zina eyleminin üzerinden beş yıl geçmekle dava hakkı düşer.

Affeden tarafın dava hakkı yoktur.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 161 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 129 uncu maddesini karşılamaktadır.

Madde sadeleştirilmek suretiyle yeniden düzenlenmiştir. Hüküm değişikliği yoktur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, eşlerden birinin zina etmesini özel bir boşanma sebebi olarak düzenler. Zina, evli bir kişinin eşinden başka biriyle isteyerek cinsel ilişkiye girmesidir. Eşlerin birbirine sadık kalma yükümlülüğünün (TMK m. 185/3) en ağır ihlali olarak kabul edilir.

Zina, kanunda sayılan özel boşanma sebeplerinden biridir (TMK m. 161–165) ve mutlak bir boşanma sebebidir. Zina ispatlanırsa boşanmaya karar verilir; ayrıca evlilik birliğinin temelinden sarsıldığının veya ortak hayatın çekilmez hâle geldiğinin ispatı gerekmez. Davayı zina edilen eş açabilir; zina eden eş bu sebebe dayanarak dava açamaz.

Dava hakkı iki süreye bağlıdır:

• davacı eşin zinayı öğrenmesinden başlayarak altı ay,
• her hâlde zina eyleminin üzerinden beş yıl.

Bu süreler hak düşürücüdür; hangisi önce dolarsa dava hakkı düşer ve hâkim bunu kendiliğinden dikkate alır.

Üçüncü fıkraya göre affeden eşin dava hakkı yoktur. Af, zinayı öğrenen eşin bunu bağışladığını açıkça söylemesiyle olabileceği gibi davranışlarından da anlaşılabilir. Affın bulunup bulunmadığı her olayın koşullarına göre değerlendirilir.

Hâkim, boşanma davasının dayandığı olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe bunları ispatlanmış sayamaz ve delilleri serbestçe takdir eder (TMK m. 184). Zinaya varmayan sadakatsizlik davranışları ise evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebiyle açılan davada (TMK m. 166) ileri sürülebilir.

Zina sebebiyle boşanmada hâkim, kusurlu eşin edinilmiş mallara katılma rejimindeki artık değer payını hakkaniyete uygun olarak azaltabilir veya kaldırabilir (TMK m. 236/2). Boşanmaya bağlı maddî ve manevî tazminat için TMK m. 174 uygulanır.

Gerekçedeki "yürürlükteki Kanun", 743 sayılı eski Medenî Kanundur. Madde eski hükmün sadeleştirilmiş hâlidir; hüküm değişikliği yoktur.