TMK Madde 160 – Yetki ve yargılama usulü
TMK Madde 160 metni
Yetki ve yargılama usulü
Madde 160
Evlenmenin butlanı davasında, yetki ve yargılama usulü bakımından boşanmaya ilişkin hükümler uygulanır.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 160 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 128 inci maddesini karşılamaktadır.
Madde sadeleştirilmek ve diğer maddelerde olduğu gibi "fesih" yerine mutlak butlan ve nisbî butlan hâllerini kapsamak üzere "iptal" sözcüğü kullanılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, evlenmenin butlanı davasında yetkili mahkeme ve yargılama usulü bakımından boşanma hükümlerine yollama yapar. Butlan davası için ayrı bir yetki veya usul kuralı konmamıştır.
Yetki bakımından TMK m. 168 uygulanır. Dava, eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesinde veya eşlerin davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesinde açılabilir. Yerleşim yeri, kişinin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir (TMK m. 19).
Yargılama usulü bakımından TMK m. 184 uygulanır. Hâkim, butlan sebebini oluşturan olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe bunları ispatlanmış saymaz. Tarafların ikrarı, yani karşı tarafın iddiaları kabul etmesi, hâkimi bağlamaz; hâkim delilleri serbestçe takdir eder. Böylece eşlerin anlaşarak gerçekte bulunmayan bir butlan sebebine dayanması önlenir.
Butlan davalarına, boşanma davaları gibi aile mahkemesi bakar; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalar asliye hukuk mahkemesinde görülür.
Gerekçedeki "yürürlükteki Kanun", 743 sayılı eski Medenî Kanundur.