TMK Madde 159 – Mirasçıların dava hakkı
TMK Madde 159 metni
Mirasçıların dava hakkı
Madde 159
Evlenmenin butlanını dava etme hakkı mirasçılara geçmez. Ancak, mirasçılar açılmış olan davayı sürdürebilirler. Dava sonucunda evlenme sırasında iyiniyetli olmadığı anlaşılan sağ kalan eş, yasal mirasçı olamayacağı gibi, daha önce yapılmış olan ölüme bağlı tasarruflarla kendisine sağlanan hakları da kaybeder.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 159 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 127 nci maddesini karşılamaktadır.
Madde sadeleştirilmek suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Maddede, yürürlükteki metinde yer alan "fesih" sözcüğü yerine, mutlak butlan ve nisbî butlan hâllerini kapsamak üzere "butlan" sözcüğüne yer verilmiştir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, evlenmenin butlanı davasında mirasçıların durumunu ve kötüniyetli sağ kalan eşin mirasçılığını düzenler.
İlk kural, butlan davası açma hakkının mirasçılara geçmemesidir. Eş, butlan sebebine rağmen dava açmadan ölmüşse, mirasçıları onun yerine bu davayı açamaz. Eş davayı açmış ve dava sürerken ölmüşse mirasçılar davayı sürdürebilir. Mutlak butlan bakımından ayrıca, ilgisi olan herkesin dava açabileceği ve sona ermiş bir evliliğin mutlak butlanının da her ilgili tarafından istenebileceği düzenlenmiştir (TMK m. 146, 147).
İkinci kural, dava sonucunda evlenme sırasında iyiniyetli olmadığı anlaşılan sağ kalan eşle ilgilidir. Bu eş:
- ölen eşin yasal mirasçısı olamaz,
- ölen eşin daha önce yaptığı vasiyetname veya miras sözleşmesi gibi ölüme bağlı tasarruflarla kendisine sağlanan hakları da kaybeder.
İyiniyetli olmamak, evlenirken butlan sebebini bilmek demektir. Örneğin diğerinin hâlâ başka biriyle evli olduğunu bilerek evlenen kişi, bu kural gereğince ölen eşinden mirasçı olamaz. Madde mirasçılık ve ölüme bağlı tasarruflardan yararlanma hakkının kaybını yalnızca iyiniyetli olmayan eş için öngörür.
Boşanma davası sırasında eşlerden birinin ölmesi hâli için benzer bir düzenleme TMK m. 181/2'de yer alır.
Gerekçe, eski Kanundaki "fesih" sözcüğü yerine "butlan" sözcüğünün kullanıldığını belirtir. Gerekçedeki "yürürlükteki Kanun", 743 sayılı eski Medenî Kanundur.