TMK Madde 158 – Eşler yönünden

TMK Madde 158 metni

Butlan kararı / Sonuçları / Eşler yönünden

Madde 158

Evlenmenin butlanına karar verilirse, evlenirken iyiniyetli bulunan eş bu evlenme ile kazanmış olduğu kişisel durumunu korur.

Eşler arasındaki mal rejiminin tasfiyesi, tazminat, nafaka ve soyadı hakkında boşanmaya ilişkin hükümler uygulanır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 158 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 126 ncı maddesini karşılamaktadır.

Maddede, evlenmenin butlanına karar verilmesi durumunda, evlenirken iyiniyetli bulunan eşin, bu evlenme ile kazanmış olduğu kişisel durumunu koruyacağı öngörülmüştür. Maddenin birinci fıkrasındaki "fakat evlenmeden evvelki aile ismini tekrar alır" cümlesi kaldırılmış, bu cümle ikinci fıkrada "soyadı hakkında boşanmaya ilişkin hükümler uygulanır" hükmüyle daha isabetli bir düzenlemeye kavuşturulmuştur. Gerçekten de evlenmenin butlanı sonucu kadının önceki aile soyadını alması boşanmada buna ilişkin hükümlerde düzenlenmiştir. Bu nedenle boşanmaya ilişkin hükümlere yollama yapan ikinci fıkradaki hâller arasına soyadının da konulması suretiyle kanun yapma tekniği bakımından daha isabetli davranılmıştır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, evlenmenin butlanına karar verilmesinin eşler bakımından sonuçlarını düzenler. Butlan kararı evliliği sona erdirir, ancak evlilik süresince kazanılan her şeyi ortadan kaldırmaz.

Birinci fıkraya göre evlenirken iyiniyetli olan eş, evlenmeyle kazandığı kişisel durumunu korur. İyiniyetli eş, evlenme sırasında butlan sebebini bilmeyen ve bilmesi de gerekmeyen eştir. Kişisel durum, kişinin evlenmeyle kazandığı hukuki konumu ifade eder. Örneğin küçük yaşta evlenerek ergin olan eş (TMK m. 11/2), iyiniyetliyse butlan kararından sonra da ergin kalır. Evlenirken iyiniyetli olmayan eş bu korumadan yararlanamaz.

İkinci fıkra, eşler arasındaki malî ilişkilerde ve soyadında boşanma hükümlerine yollama yapar:

• Mal rejimi, eşlerin bağlı olduğu rejimin hükümlerine göre tasfiye edilir (TMK m. 179); rejim dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer (TMK m. 225/2).
• Butlan yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz ya da daha az kusurlu taraf maddî tazminat, kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf manevî tazminat isteyebilir (TMK m. 174).
• Butlan yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır değilse yoksulluk nafakası isteyebilir (TMK m. 175).
• Kadının soyadı hakkında boşanan kadının soyadına ilişkin kurallar uygulanır (TMK m. 173).

Gerekçe, eski Kanunda kadının evlenmeden önceki aile adını yeniden alacağını öngören cümlenin kaldırıldığını ve soyadı konusunun da boşanma hükümlerine yollama içine alındığını açıklar. Gerekçedeki "yürürlükteki Kanun", 743 sayılı eski Medenî Kanundur.

Yabancı unsurlu evliliklerde butlan hâlinde nafaka taleplerine, boşanmaya uygulanacak hukuk uygulanır (MÖHUK m. 14/2).