TMK Madde 14 – Genel olarak

TMK Madde 14 metni

Genel olarak / Fiil ehliyetsizliği / Genel olarak

Madde 14

Ayırt etme gücü bulunmayanların, küçüklerin ve kısıtlıların fiil ehliyeti yoktur.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 14 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 14 üncü maddesini karşılamaktadır.

Maddenin konu başlığında "Medenî hakları kullanmağa ehliyetsizlik" deyimi yerine daha kısa ve önceki maddelerle terim birliğini sağlayan "Fiil ehliyetsizliği" deyimi kullanılmıştır. Hüküm değişikliği yoktur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, fiil ehliyeti bulunmayan kişileri sayar: ayırt etme gücü olmayanlar, küçükler ve kısıtlılar.

Bu gruplar, TMK m. 10'da sayılan fiil ehliyeti koşullarının karşılığıdır. Koşullardan biri eksik olan kişinin tam fiil ehliyeti yoktur. Ancak grupların hukuki durumu aynı değildir:

• Ayırt etme gücü olmayan kişi tam ehliyetsizdir. Kanunda gösterilen istisnalar dışında fiilleri hukuki sonuç doğurmaz (TMK m. 15).
• Küçükler, yani on sekiz yaşını doldurmamış ve evlenme veya mahkeme kararıyla ergin olmamış kişiler ile kısıtlılar, ayırt etme gücüne sahiplerse sınırlı ehliyetsizdir. Yasal temsilcilerinin rızasıyla borç altına girebilirler. Karşılıksız kazanmalarda ve kişiye sıkı sıkıya bağlı hakların kullanılmasında bu rıza aranmaz (TMK m. 16).

Küçük velayet altındaysa ana ve babası, velayet altında değilse vasisi tarafından temsil edilir. Kısıtlı kişi vesayet altındadır ve vasisi tarafından temsil edilir.

Fiil ehliyetinin bulunmaması, kişinin hak sahibi olmasını engellemez. Hak ehliyeti her insana tanınmıştır (TMK m. 8). Ehliyetsiz kişinin hakları yasal temsilcisi aracılığıyla kullanılır.

Gerekçeye göre eski metindeki "medenî hakları kullanmağa ehliyetsizlik" deyimi yerine "fiil ehliyetsizliği" deyimi kullanılmış, hüküm değişikliği yapılmamıştır.