TMK Madde 132 – Kadın için bekleme süresi

TMK Madde 132 metni

Evlenme engelleri / Önceki evlilik / Kadın için bekleme süresi

Madde 132

Evlilik sona ermişse, kadın, evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün geçmedikçe evlenemez.

Doğurmakla süre biter.

Kadının önceki evliliğinden gebe olmadığının anlaşılması veya evliliği sona eren eşlerin yeniden birbiriyle evlenmek istemeleri hâllerinde mahkeme bu süreyi kaldırır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 132 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 95 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddenin "2. Müddetler" "a. Kadın için" şeklindeki konu ve kenar başlıkları "2. Kadın için bekleme süresi" şeklinde tek başlık hâline getirilmiştir. Zira bunu takip eden eski 96 ncı madde 3444 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmış olup, artık boşanan kadın için bir cezaî bekleme süresi söz konusu olmadığından, madde bir tek bekleme süresiyle sınırlı hâle getirilmiştir.

Maddenin birinci fıkrası yeniden ve daha uygun bir ifadeyle kaleme alınmıştır. Yürürlükteki 95 inci maddenin birinci fıkrasının son cümlesi ikinci fıkra hâline getirilmiştir.

Maddenin son fıkrasında kadının önceki evliliğinden gebe olmadığının anlaşılması veya önceki eşiyle yeniden evlenmek istemesi hâlinde hâkime süreyi kısaltma yetkisi verilmemiş, hâkimin bu süreyi kaldırması öngörülmüştür. Zira bu iki hâlde de kadının evlenmesini engelleyen süreyi kısaltmanın bir anlamı yoktur. Bu gibi hâllerde mahkemece sürenin tamamen kaldırılması gerekir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, evliliği sona eren kadının üçyüz gün geçmeden yeniden evlenemeyeceğini ve bu sürenin hangi hâllerde sona ereceğini veya kaldırılacağını düzenler.

Bu süreye halk arasında "iddet müddeti" de denir. Amacı soybağı karışıklığını önlemektir. Evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası önceki koca sayılır (TMK m. 285/1). Kadın bu süre içinde yeniden evlenirse doğacak çocuğun babası konusunda iki ayrı karine çatışabilir. Bu nedenle bekleme süresi babalık karinesindeki üçyüz günle aynı tutulmuştur.

Süre evliliğin sona erdiği tarihten işlemeye başlar. Boşanma ve iptalde bu tarih, kararın kesinleştiği tarihtir. Süre şu hâllerde erken sona erer:

• Kadın doğum yaparsa süre kendiliğinden biter.
• Kadının önceki evliliğinden gebe olmadığı anlaşılırsa mahkeme süreyi kaldırır. Bu durum genellikle bir sağlık raporuyla gösterilir.
• Evliliği sona eren eşler yeniden birbirleriyle evlenmek isterse mahkeme süreyi kaldırır.

Gerekçeye göre bu hâllerde hâkime süreyi kısaltma değil, tamamen kaldırma görevi verilmiştir. Sürenin kaldırılması aile mahkemesinden istenir.

Bekleme süresine uyulmadan yapılan evlilik geçersiz olmaz (TMK m. 154). Ancak süre dolmadan veya kaldırılmadan yapılan evlenme başvurusu, evlenmeye yasal bir engel bulunduğu için reddedilir (TMK m. 137).

Gerekçeye göre eski Kanunda boşanan kadın için ayrıca cezaî nitelikte bir bekleme süresi öngören 96. madde, 3444 sayılı Kanunla kaldırılmıştı.