TMK Madde 130 – Genel olarak

TMK Madde 130 metni

Evlenme engelleri / Önceki evlilik / Sona erdiğinin ispatı / Genel olarak

Madde 130

Yeniden evlenmek isteyen kimse, önceki evliliğinin sona ermiş olduğunu ispat etmek zorundadır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 130 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 93 üncü maddesini karşılamaktadır.

Maddenin konu ve kenar başlıkları anlaştırılmıştır.

Maddede yeniden evlenmek için önceki evliliğin sona erme sebeplerinin tek tek sayılması yerine "önceki evliliğin sona ermiş olduğunu ispat etmek" şeklinde bir ifade tercih edilmiştir. Bu ifade sayesinde önceki evliliğin sona erme sebebi ne olursa olsun bunu kanıtlayan kişinin yeniden evlenebileceği ortaya konulmuştur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, daha önce evlenmiş olup yeniden evlenmek isteyen kişinin önceki evliliğinin sona erdiğini ispat etmesi gerektiğini düzenler.

Türk hukukunda kişi aynı anda birden fazla kişiyle evli olamaz. Önceki evliliği devam eden kişinin yaptığı yeni evlilik mutlak butlanla batıldır (TMK m. 145/1). Bu madde, böyle bir durumun evlenme aşamasında önlenmesini sağlar.

Önceki evlilik ölüm, boşanma, evliliğin iptali veya gaiplik sebebiyle feshedilmesiyle sona ermiş olabilir. Madde bu sebepleri tek tek saymaz; sebep ne olursa olsun evliliğin sona erdiğinin ispatı yeterlidir. Önceki evliliğin sona erdiğine ilişkin belge, evlenme başvurusunda evlendirme memurluğuna verilecek belgeler arasındadır (TMK m. 136).

Önceki eşin gaipliğine karar verilmiş olması tek başına yeterli değildir; yeniden evlenebilmek için mahkemenin evliliğin feshine de karar vermesi gerekir (TMK m. 131). Kadın için ayrıca bekleme süresi öngörülmüştür (TMK m. 132).

Yurt dışında boşanan Türk vatandaşları için bu madde özellikle önemlidir. Yabancı mahkemenin boşanma kararı Türkiye'de kendiliğinden hüküm doğurmaz. Karar tanınıp nüfusa işlenmedikçe kişi Türk nüfus kaydında evli görünür ve Türkiye'de ya da bir Türk konsolosluğunda yeniden evlenemez. Tanıma, Türk mahkemesinde açılacak bir davayla (MÖHUK m. 58) ya da belirli şartlarla nüfus müdürlüğü veya konsolosluk aracılığıyla sağlanabilir.