TMK Madde 124 – Yaş

TMK Madde 124 metni

Ehliyetin koşulları / Yaş

Madde 124

Erkek veya kadın onyedi yaşını doldurmadıkça evlenemez.

Ancak, hâkim olağanüstü durumlarda ve pek önemli bir sebeple onaltı yaşını doldurmuş olan erkek veya kadının evlenmesine izin verebilir. Olanak bulundukça karardan önce ana ve baba veya vasi dinlenir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 124 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 88 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddenin konu başlığındaki "Ehliyet şartları" yerine amacı daha iyi ifade etmek üzere "Ehliyetin koşulları" deyimi kullanılmıştır.

Küçük yaştaki kızların evlendirilmesinin gerek biyolojik gerek psikolojik açıdan olumsuz etkiler gösterdiği günümüzde tartışmasız olarak kabul edilen bir gerçektir. Daha ortaöğretim çağında bulunan onbeş yaşındaki bir küçüğün evlenmesine izin vermemek gerekir. Ülkemizde Medenî Kanunumuzun kabul edilmesinden bu yana bu konuda halkın bilinçlendiği ve eğitildiği göz önünde tutulmak suretiyle önemli bir kurum olan aile hayatının kurulmasında kadınlar için onbeş yaşın bitirilmesi yeterli görülmemiştir. Bu konuda bu kadar küçük yaşta evlenme yaşı itibarıyla ayrım erkek ve kadın arasında yapılmasının da anlamlı olmadığı kabul edilmelidir. Bu sebeple evlenme yaşı erkek ve kadın için onyedi yaşın bitirilmesi olarak kabul edilmiştir. Aynı gerekçelerle erken evlenme yaşının da her iki cins için hem aynı hem daha yükseltilerek onaltı yaşın bitirilmesi olarak kabulü uygun görülmüştür.

Yürürlükteki maddenin ikinci fıkrasında yer alan "Karardan önce ana, baba veya vasinin dinlenmesi şarttır." hükmü bu kişilerin bulunmaması, nerede olduklarının bilinmemesi gibi hâllerde erken evlenmeye izin verilmesini engellemektedir. Bu nedenle bu kişilerin dinlenmesi maddede "mutlak bir zorunluluk" olmaktan çıkarılmış, "olanak bulundukça" dinlenmesi yönünde bir çözüm getirilmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde evlenme yaşını düzenler: kadın ve erkek onyedi yaşını doldurmadan evlenemez; olağanüstü durumlarda hâkim onaltı yaşını doldurmuş olanın evlenmesine izin verebilir.

Evlenme yaşı kadın ve erkek için aynıdır. Onyedi yaşını doldurmak evlenme ehliyetinin şartlarından biridir. Ancak erginlik onsekiz yaşında başladığından (TMK m. 11/1), onyedi yaşındaki kişi hâlâ küçüktür ve evlenmek için yasal temsilcisinin, yani velayet sahibi ana babasının veya vasisinin iznine ihtiyaç duyar (TMK m. 126). Yasal temsilci haklı bir sebep olmadan izin vermezse hâkim izin verebilir (TMK m. 128).

İkinci fıkra istisnai bir yol açar. Onaltı yaşını doldurmuş kişinin evlenmesine hâkim izin verebilir. Bunun için iki şart birlikte aranır:

• olağanüstü bir durum bulunmalıdır,
• evlenmeyi gerektiren pek önemli bir sebep olmalıdır.

Tarafların veya ailelerin evlenme isteği tek başına bu şartları karşılamaz. Hâkim karar vermeden önce imkân varsa ana ve babayı veya vasiyi dinler. Gerekçeye göre bu dinleme mutlak bir zorunluluk değildir; bu kişiler yoksa veya nerede oldukları bilinmiyorsa dinlenmeden de karar verilebilir. Bu izin aile mahkemesinden istenir.

Onaltı yaşını doldurmamış biri hiçbir durumda evlenemez. Evlenme kişiyi ergin kılar (TMK m. 11/2); bu nedenle evlenen küçük onsekiz yaşını beklemeden ergin olur.

Gerekçeye göre eski Kanun kadınlar için daha düşük bir evlenme yaşı öngörüyordu. TMK bu farkı kaldırmış ve iki cins için aynı yaş sınırlarını kabul etmiştir.

Türk hukuku bakımından bir Türk vatandaşının evlenme ehliyeti ve şartları, evlilik yurt dışında yapılsa da evlenme anındaki millî hukukuna, yani Türk hukukuna göre belirlenir (MÖHUK m. 13/1).