TMK Madde 117 – Diğer hükümler

TMK Madde 117 metni

Diğer hükümler

Madde 117

Vakıfların malları üzerinde zilyetlik yoluyla kazanma hükümleri uygulanmaz.

Derneklerin uluslararası faaliyette bulunmalarına ve üst kuruluş kurmalarına ilişkin hükümler kıyas yoluyla vakıflar hakkında da uygulanır.

Kamuya yararlı veya özel kanunlarla kurulan vakıflar hakkındaki özel hükümler saklıdır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 117 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 81/B maddesini karşılamaktadır.

Yürürlükteki metin, kenar başlığı ile birlikte, "iktisap" yerine daha arı Türkçe bir sözcük olarak "kazanma" sözcüğü kullanılmak suretiyle aynen korunmuştur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, vakıf mallarının zamanaşımıyla kazanılamayacağını, dernek hükümlerinin bir kısmının vakıflara da uygulanacağını ve özel vakıflara ilişkin kuralların saklı olduğunu düzenler.

Birinci fıkra vakıf mallarını kazandırıcı zamanaşımına karşı korur. Kazandırıcı zamanaşımı, bir malı kanunda öngörülen süre boyunca malik gibi elinde bulunduran kişinin o malın sahibi olabilmesidir; taşınmazlar için TMK m. 712–713'te, taşınırlar için TMK m. 777'de düzenlenmiştir. Vakfa ait mallar üzerinde bu kurallar uygulanmaz. Bir başkası vakfın taşınmazını yıllarca elinde bulundurmuş olsa bile mülkiyetini bu yolla kazanamaz.

İkinci fıkraya göre derneklerin uluslararası faaliyetine (TMK m. 91–92) ve üst kuruluş kurmasına (TMK m. 96–98) ilişkin hükümler vakıflara kıyasen uygulanır. Kıyasen uygulama, bu hükümlerin vakfın niteliğine uygun düştüğü ölçüde vakıflar için de geçerli olması demektir. Böylece vakıflar da yurt dışında faaliyet gösterebilir ve üst kuruluşlar oluşturabilir.

Üçüncü fıkra, kamuya yararlı vakıflar ile özel kanunlarla kurulan vakıflar hakkındaki özel hükümleri saklı tutar. Bu vakıflara önce kendi özel düzenlemeleri uygulanır. Dernekler için benzer hüküm TMK m. 100'dedir.

Gerekçe yalnızca birinci fıkraya ilişkindir. Tasarı metninde madde yalnız bu fıkradan oluşuyor ve "Zilyetlik ile kazanma yasağı" kenar başlığını taşıyordu. İkinci ve üçüncü fıkralar ile "Diğer hükümler" başlığı Meclis Adalet Komisyonunda eklenmiştir.