TMK Madde 116 – Vakfın sona ermesi

TMK Madde 116 metni

Vakfın sona ermesi

Madde 116

Amacın gerçekleşmesi olanaksız hâle geldiği ve değiştirilmesine de olanak bulunmadığı takdirde, vakıf kendiliğinden sona erer ve mahkeme kararıyla sicilden silinir.

Yasak amaç güttüğü veya yasak faaliyetlerde bulunduğu sonradan anlaşılan veya amacı sonradan yasaklanan vakfın amacının değiştirilmesine olanak bulunmazsa; vakıf, denetim makamının ya da Cumhuriyet savcısının başvurusu üzerine duruşma yapılarak dağıtılır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 116 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 81/A maddesini karşılamaktadır.

Yürürlükteki metin esas alınmakla birlikte, birinci fıkraya, "amacın gerçekleşmesi olanaksız hâle geldiği" deyiminden sonra "ve değiştirilmesine de olanak bulunmadığı" deyimi eklenmiştir. Bu fıkranın sonuna, yürürlükteki maddenin ikinci fıkrası, "ve mahkeme kararıyla sicilden silinir." şeklinde değiştirilerek eklenmiştir. Böylece sicilden silinmenin yargısal denetim altında gerçekleştirilmesi amacı güdülmüştür.

Maddenin son fıkrasında "Yasak amaç güttüğü veya yasak faaliyette bulunduğu sonradan anlaşılan veya amacı sonradan yasaklanan vakfın amacının değiştirilmesine olanak bulunmazsa" vakfın denetim makamının veya Cumhuriyet savcısının başvurusu üzerine duruşma yapılarak dağıtılacağı öngörülmüştür.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, vakfın sona erme hâllerini düzenler: amacı gerçekleşemez hâle gelen vakıf kendiliğinden sona erer, yasak amaç güden vakıf ise mahkeme kararıyla dağıtılır.

Birinci fıkra kendiliğinden sona ermeyi düzenler. Vakfın amacının gerçekleşmesi imkânsız hâle gelmiş ve amacın değiştirilmesine de imkân yoksa vakıf kendiliğinden sona erer. Önce amacın değiştirilmesi yolu denenir (TMK m. 113); bu mümkün olmazsa vakıf sona erer. Sona eren vakıf mahkeme kararıyla sicilden silinir. Gerekçeye göre amaç, sicilden silinmenin yargı denetimi altında yapılmasıdır.

İkinci fıkra dağıtılmayı düzenler ve şu durumlarda uygulanır:

• vakfın yasak bir amaç güttüğü sonradan anlaşılmışsa,
• vakfın yasak faaliyetlerde bulunduğu sonradan anlaşılmışsa,
• vakfın amacı sonradan yasaklanmışsa.

Bu durumlarda da önce amacın değiştirilip değiştirilemeyeceğine bakılır. Değiştirilemiyorsa, denetim makamının veya Cumhuriyet savcısının başvurusu üzerine mahkeme duruşma yaparak vakfın dağıtılmasına karar verir.

Sona eren vakfın malvarlığı tasfiye edilir (TMK m. 52, 53). Kanunda veya vakıf senedinde başka bir hüküm yoksa ya da yetkili organ başka türlü karar vermemişse kalan mallar en yakın amacı güden kamu kurum veya kuruluşuna geçer. Hukuka veya ahlâka aykırı amaç güttüğü için mahkeme kararıyla sona erdirilen vakfın malları ise her hâlde ilgili kamu kuruluşuna geçer (TMK m. 54).