TMK Madde 111 – Denetim

TMK Madde 111 metni

Denetim

Madde 111

Vakıfların, vakıf senedindeki hükümleri yerine getirip getirmedikleri, vakıf mallarını amaca uygun biçimde yönetip yönetmedikleri ve vakıf gelirlerini amaca uygun olarak harcayıp harcamadıkları Vakıflar Genel Müdürlüğünce ve üst kuruluşlarınca denetlenir. Vakıfların üst kuruluşlarınca denetimi özel kanun hükümlerine tabidir.

(Mülga ikinci fıkra: 20/2/2008-5737/80 md.)

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 111 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 78 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddenin kenar başlığı ve madde metni anlaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır, "teftiş" sözcüğü yerine dilimize yerleşmiş daha uygun bir sözcük olan "denetim" kullanılmıştır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, vakıfların kim tarafından ve hangi konularda denetleneceğini düzenler: denetim Vakıflar Genel Müdürlüğüne ve vakıfların üst kuruluşlarına aittir.

Denetim üç konuyu kapsar:

• vakfın vakıf senedindeki hükümleri yerine getirip getirmediği,
• vakıf mallarının amaca uygun biçimde yönetilip yönetilmediği,
• vakıf gelirlerinin amaca uygun olarak harcanıp harcanmadığı.

Denetimin amacı, vakfın vakfedenin belirlediği amaçtan sapmamasını sağlamaktır.

Vakıfların üst kuruluşlarınca yapılacak denetim özel kanun hükümlerine tâbidir. Derneklerin üst kuruluş kurmasına ilişkin hükümler vakıflara da kıyasen uygulanır (TMK m. 117/2). Vakıfların denetimine ilişkin ayrıntılı kurallar 5737 sayılı Vakıflar Kanununda ve ilgili yönetmelikte yer alır.

Denetim yalnızca bir inceleme yetkisi değildir. Denetim makamı, haklı sebep bulunduğunda mahkemeden vakfın yönetiminin değiştirilmesini veya yöneticilerin görevden alınmasını isteyebilir (TMK m. 112). Vakfın yönetim organı da her yıl malvarlığı durumunu ve çalışmalarını bir raporla denetim makamına bildirmek zorundadır (TMK m. 114).

Maddenin ikinci fıkrası 20/2/2008 tarihli ve 5737 sayılı Vakıflar Kanunuyla yürürlükten kaldırılmıştır. Gerekçe maddenin ilk metnine aittir.

Gerekçede geçen "yürürlükteki Kanun", 743 sayılı eski Medenî Kanundur; "teftiş" o Kanunda denetim için kullanılan terimdir.