TMK Madde 110 – Çalıştırılanlara ve işçilere yardım vakfı

TMK Madde 110 metni

Vakfın örgütü / Çalıştırılanlara ve işçilere yardım vakfı

Madde 110

Çalıştırılanlara ve işçilere yardım vakıflarının yöneticileri, yararlananlara, vakfın örgütü, işleyişi ve malî durumu hakkında gerekli bilgiyi vermekle yükümlüdürler.

Vakfa ödenti veren çalıştırılanlar ve işçiler en az yapmış oldukları ödeme oranında yönetime katılırlar ve temsilcilerini olabildiğince kendi aralarından seçerler.

Vakfın malvarlığının çalıştırılanların ve işçilerin yapacakları ödemelerle sağlanacak bölümünün işverene karşı vakfın bir alacağından ibaret olması, ancak bu alacak için yeterli güvence sağlanmış olmasına bağlıdır.

Yararlananların, vakfın edimlerinin yerine getirilmesini dava yoluyla isteyebilmeleri, ödenti vermiş olmalarına veya vakfı düzenleyen hükümlerin kendilerine bu hakkı tanımış bulunmasına bağlıdır.

Çalıştırılanlara ve işçilere yardım vakıflarında yararlananların yönetime katılmaları ve vakıftan yararlanma koşulları ile ilgili hükümlerde yapılacak değişiklikler, vakıf senedine göre buna yetkili organın istemi üzerine, denetim makamının yazılı görüşü alındıktan sonra yerleşim yeri mahkemesince karara bağlanır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 110 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 77/A maddesi ile 79 uncu maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesini karşılamaktadır.

Maddenin kenar başlığı "Çalıştırılanlara ve işçilere yardım vakfı" olarak değiştirilmiş; yürürlükteki metin esas alınmakla birlikte, maddenin ifadesi, açıklık sağlayacak şekilde düzeltilmiştir. Maddeye eklenen son fıkrada, çalıştırılanlara ve işçilere yardım vakıflarından yararlanma ve yararlananların yönetime katılmaları koşulları ile ilgili hükümlerde yapılacak değişikliklerde uyulacak usul açıklanmıştır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, bir işletmede çalışanlara yardım amacıyla kurulan vakıflara özgü kuralları düzenler. Bu vakıflar, çalışanların emeklilik, sağlık veya sosyal yardım gibi ihtiyaçlarını karşılamak için kurulur.

Vakıftan yararlanan çalışanları korumak için şu kurallar öngörülmüştür:

• Vakıf yöneticileri, yararlananlara vakfın örgütü, işleyişi ve malî durumu hakkında gerekli bilgiyi vermek zorundadır.
• Vakfa ödenti yapan çalışanlar, en az ödedikleri pay oranında yönetime katılır ve temsilcilerini mümkün olduğunca kendi aralarından seçer.
• Çalışanların ödemeleriyle oluşacak malvarlığı kısmı, vakfın işverenden bir alacağı şeklinde tutulabilir. Ancak bunun için alacağın yeterli bir güvenceye bağlanmış olması gerekir. Böylece çalışanların birikimi, güvencesiz biçimde işverenin malî durumuna bağlı kalmaz.
• Yararlananların vakfın edimlerini dava yoluyla isteyebilmesi için ya vakfa ödenti vermiş olmaları ya da vakfı düzenleyen hükümlerin onlara bu hakkı tanımış olması gerekir.

Son fıkra, yararlananların yönetime katılmasına ve vakıftan yararlanma koşullarına ilişkin hükümlerin değiştirilmesini mahkeme kararına bağlar. Değişikliği vakıf senedine göre yetkili organ ister, denetim makamının yazılı görüşü alınır ve kararı vakfın yerleşim yeri mahkemesi verir. Bu sayede çalışanları ilgilendiren değişiklikler yargı denetiminden geçer.

Vakıfların yönetiminin, amacının ve mallarının değiştirilmesine ilişkin genel kurallar TMK m. 112 ve 113'te yer alır.