TMK Madde 108 – Mirasçıların ve alacaklıların dava hakkı
TMK Madde 108 metni
Mirasçıların ve alacaklıların dava hakkı
Madde 108
Vakfedenin mirasçıları ile alacaklılarının, bağışlamaya ve ölüme bağlı tasarruflara ilişkin hükümler uyarınca dava hakları saklıdır.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 108 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 76 ncı maddesini karşılamaktadır.
Yürürlükteki maddenin kenar başlığı aynen alınmış; maddeye, "bağışlamaya ilişkin hükümler" yanında "ölüme bağlı tasarruflara ilişkin hükümler" de eklenmek suretiyle, ölüme bağlı tasarruflarla vakıf kurulması ve saklı paylı mirasçıların saklı paylarının ihlâli hâlinde dava hakları bulunduğu hususu, bu madde vesilesiyle de açıklanmıştır.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, vakıf kurulmasıyla hakları zedelenen mirasçıların ve alacaklıların, bağışlama ve ölüme bağlı tasarruf hükümlerinden doğan dava haklarının korunduğunu belirtir.
Vakıf kurmak, vakfedenin malvarlığından karşılıksız olarak bir değer çıkarması demektir. Bu nedenle vakıf kurulması, vakfedenin mirasçılarının ve alacaklılarının çıkarlarına dokunabilir. Madde, vakıf kurulmuş olmasının bu kişilerin diğer hükümlerden doğan dava haklarını ortadan kaldırmadığını açıkça söyler.
Mirasçılar bakımından en önemli konu saklı paydır. Saklı pay, kanunun mirasbırakanın altsoyu, ana ve babası ve eşi için güvence altına aldığı ve mirasbırakanın tasarruflarıyla ortadan kaldıramayacağı miras payıdır (TMK m. 506). Vakfa yapılan kazandırma saklı payı zedeliyorsa saklı paylı mirasçılar tenkis davası açabilir (TMK m. 560 vd.). Tenkis, kazandırmanın saklı payı aşan kısmının indirilmesidir. Gerekçe de özellikle bu ihtimali vurgular.
Alacaklılar bakımından ise vakfedenin borçlarını ödememek için malvarlığını vakfa aktarması söz konusu olabilir. Alacaklılar bu durumda İcra ve İflas Kanunundaki tasarrufun iptali davası gibi yollara başvurabilir.
Ölüme bağlı tasarrufla kurulan vakfın mirasbırakanın borçlarından sorumluluğu ayrıca TMK m. 105/3'te sınırlandırılmıştır.