TMK Madde 104 – Tescil ve ilân

TMK Madde 104 metni

Kuruluşu / Tescil ve ilân

Madde 104

Tesciline karar verilen vakıf, vakfın yerleşim yeri mahkemesi nezdinde tutulan sicile tescil edilir; ayrıca Vakıflar Genel Müdürlüğünde tutulan merkezî sicile kaydolunur.

Tescil kararı, başka bir mahkemece verilmiş ise, ilgili belgelerle birlikte tescil için vakfın yerleşim yeri mahkemesine gönderilir.

Yerleşim yeri mahkemesinin yapacağı bildirim üzerine Vakıflar Genel Müdürlüğünce merkezî sicile kaydolunan vakıf Resmî Gazete ile ilân olunur.

Tescil ve ilân Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelik hükümlerine göre yapılır.¹²

Değişiklik notları

12. 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “tüzük” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelik” şeklinde değiştirilmiştir. ↩

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 104 gerekçesi

Madde kısmen yürürlükteki Kanunun 74 üncü maddesinin birinci fıkrası ile dördüncü fıkrasını karşılamaktadır. Birinci fıkrada vakfın, hem vakfın yerleşim yeri mahkemesi nezdinde tutulan sicile ve hem de Vakıflar Genel Müdürlüğünde tutulan merkezî sicile tescil edilmesi düzenlenmiştir, ikinci fıkrada tescil kararının başka bir mahkemece verilmesi hâlinde, ilgili belgelerle birlikte tescil için vakfın yerleşim yeri mahkemesine gönderilmesi öngörülmüştür. Vakfın tescili kararı, vakfın yerleşim yerinden başka bir yer mahkemesinde verilmiş ise, bu kararı veren mahkeme, karar ile buna dayanak olan belgeleri vakfın yerleşim yeri mahkemesine gönderecek ve geriye kalan işlemler yerleşim yeri mahkemesi tarafından tamamlanacaktır. Üçüncü fıkrada, yerleşim yeri mahkemesinin yapacağı bildirim üzerine, merkezî sicile kaydolunan vakfın Resmî Gazete ile ilân edileceği; dördüncü fıkrada, tescil ve ilânın tüzük hükümlerine göre yapılacağı açıklanmıştır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, tesciline karar verilen vakfın hangi sicillere kaydedileceğini ve kuruluşunun nasıl ilân edileceğini düzenler.

Vakıf iki ayrı sicile kaydedilir:

• vakfın yerleşim yeri mahkemesi nezdinde tutulan sicile tescil edilir,
• ayrıca Vakıflar Genel Müdürlüğünde tutulan merkezî sicile kaydolunur.

Tescil kararı bazen vakfın yerleşim yerindeki mahkemeden başka bir mahkemece verilmiş olabilir. Bu durumda kararı veren mahkeme, kararı ve dayanak belgeleri tescil için vakfın yerleşim yeri mahkemesine gönderir; kalan işlemleri o mahkeme tamamlar.

Yerleşim yeri mahkemesi tescili Vakıflar Genel Müdürlüğüne bildirir. Genel Müdürlük vakfı merkezî sicile kaydeder ve vakıf Resmî Gazetede ilân edilir. İlân, vakfın kuruluşunun herkes tarafından öğrenilebilmesini sağlar.

Son fıkraya göre tescil ve ilân, Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelik hükümlerine göre yapılır. Bu fıkradaki "tüzük" ibaresi 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle "Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelik" şeklinde değiştirilmiştir. Gerekçe maddenin ilk metnine ait olduğu için tüzükten söz eder.

Vakıf tüzel kişiliği sicile tescil ile kazanır (TMK m. 102/1). Vakfa ayrılan malların mülkiyeti de bu anda vakfa geçer (TMK m. 105/1).