TMK Madde 105 – Mal ve hakların kazanılması ve sorumluluk
TMK Madde 105 metni
Kuruluşu / Mal ve hakların kazanılması ve sorumluluk
Madde 105
Özgülenen malların mülkiyeti ile haklar, tüzel kişiliğin kazanılmasıyla vakfa geçer.
Tescile karar veren mahkeme, vakfedilen taşınmazın vakıf tüzel kişiliği adına tescil edilmesini tapu idaresine bildirir.
Ölüme bağlı tasarrufla kurulan vakfın mirasbırakanın borçlarından sorumluluğu, özgülenen mal ve haklarla sınırlıdır.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 105 gerekçesi
Madde kısmen yürürlükteki Kanunun 74 üncü maddesinin altı ve yedinci fıkralarını karşılamaktadır. Vakfın şekliyle ilgili olmayan bu iki fıkradaki konular, "Mal ve hakların kazanılması ve sorumluluk" başlığı altındaki bu madde içerisinde yer almıştır. Ayrıca ölüme bağlı tasarruf yoluyla kurulan vakfın, mirasçı olarak atanması ihtimali bakımından, mirasbırakanın borçlarından sorumluluğunun, özgülenen mal ve haklarla sınırlı olduğu esası getirilmiştir. Böylece vakfın kurulmasından sonra bazı mal ve haklar elde etmesi ihtimali bakımından, mirasbırakanın alacaklılarının vakfa mirasbırakandan intikal eden mal ve haklar dışında vakfı sorumlu tutması önlenmek istenmiştir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, vakfa ayrılan mal ve hakların vakfa hangi anda geçtiğini ve ölüme bağlı tasarrufla kurulan vakfın mirasbırakanın borçlarından ne ölçüde sorumlu olduğunu düzenler.
Vakfedenin vakfa ayırdığı malların mülkiyeti ve haklar, vakfın tüzel kişilik kazanmasıyla, yani sicile tescil anında vakfa geçer (TMK m. 102/1). Bunun için ayrıca bir devir işlemi yapılması gerekmez.
Vakfa bir taşınmaz ayrılmışsa, tescile karar veren mahkeme taşınmazın vakıf adına tescil edilmesini tapu idaresine bildirir. Böylece tapu kaydı vakfın kazandığı mülkiyetle uyumlu hâle getirilir.
Üçüncü fıkra, vasiyetname veya miras sözleşmesiyle kurulan vakıflar için bir sınır koyar. Böyle bir vakıf, mirasbırakanın borçlarından yalnızca kendisine ayrılan mal ve haklarla sınırlı olarak sorumludur. Gerekçeye göre amaç, vakfın kurulduktan sonra kendi faaliyetiyle edindiği mal ve hakları mirasbırakanın alacaklılarına karşı korumaktır. Mirasbırakanın alacaklıları, mirasbırakandan vakfa geçen değerlerin ötesinde vakfın malvarlığına başvuramaz.
Vakfedenin mirasçılarının ve alacaklılarının dava hakları ayrıca TMK m. 108'de saklı tutulmuştur.