TMK Madde 1026 – Aynî hakların sona ermesi
TMK Madde 1026 metni
Terkin ve değiştirme / Aynî hakların sona ermesi
Madde 1026
Bir aynî hakkın sona ermesiyle tescil her türlü hukukî değerini kaybettiği takdirde, yüklü taşınmaz maliki, terkini isteyebilir.
Tapu memuru bu istemi yerine getirirse, her ilgili, bu işlemin kendisine tebliği tarihinden başlayarak otuz gün içinde terkine karşı dava açabilir.
Tapu memuru, re'sen hâkime başvurarak aynî hakkın sona erdiğinin belirlenmesine ilişkin karar verilmesini istemeye ve hâkimin vereceği karara dayanarak terkin işlemini yapmaya yetkilidir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 1026 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 934 üncü maddesini karşılamaktadır.
Hüküm değişikliği yoktur. İkinci fıkrada itiraz süresinin, itiraz edecek olan ilgiliye işlemin tebliği tarihinden itibaren başlayacağı açıklanmıştır.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, bir aynî hak sona erdiği için tapu kütüğündeki kaydın hukuki değerini tamamen yitirdiği durumlarda bu kaydın nasıl terkin edileceğini düzenler.
Bazı aynî haklar kütükte görünmeye devam etse de hukuken sona ermiş olur. Örneğin intifa hakkı, hak sahibinin ölümüyle sona erer; belirli bir süre için kurulmuş bir irtifak hakkı da sürenin dolmasıyla biter. Böyle bir kayıt artık hukuki değer taşımaz, ama sicilde durdukça taşınmazın satışını veya ipotek edilmesini güçleştirir.
Bu durumda yüklü taşınmazın maliki kaydın terkinini isteyebilir. Hak sahibi ölmüş veya hak kendiliğinden sona ermiş olabileceğinden, TMK m. 1014'te aranan hak sahibinin yazılı beyanı bu durumda gerekmez. Malik, hakkın sona erdiğini belgelerle gösterir; örneğin intifa hakkı sahibinin ölümü nüfus kaydıyla ispat edilir.
Tapu memuru istemi yerine getirirse işlem ilgililere tebliğ edilir (TMK m. 1019). Terkine karşı çıkan her ilgili, tebliğ tarihinden başlayarak otuz gün içinde dava açabilir. Gerekçe, sürenin tebliğden başladığının bu fıkrayla açıklığa kavuşturulduğunu belirtir.
Üçüncü fıkra tapu memuruna ayrı bir yol daha açar. Tapu memuru kendiliğinden (re'sen) hâkime başvurarak aynî hakkın sona erdiğinin belirlenmesini isteyebilir ve hâkimin vereceği karara dayanarak terkini yapabilir.