TMK Madde 1021 – Tescilin yapılmamasının sonuçları
TMK Madde 1021 metni
Tescilin etkileri / Tescilin yapılmamasının sonuçları
Madde 1021
Kurulması kanunen tescile tâbi aynî haklar, tescil edilmedikçe varlık kazanamaz.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 1021 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 929 uncu maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesindeki hükmü karşılamaktadır. Yürürlükteki Kanunda yer alan ikinci cümle, tescille kurulan aynî hakların içeriğinin belirlenmesine ilişkin olduğundan, bu hükme tescilin sonuçları hakkındaki 1022 nci maddede yer verilmiştir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, kurulması kanunen tescile bağlı aynî hakların tapu kütüğüne tescil edilmedikçe doğmayacağını düzenler.
Bu kurala tescilin kurucu etkisi denir. Taşınmaz mülkiyeti ve ipotek gibi aynî haklar, tapu kütüğüne tescil edilmedikçe hukuken var olmaz. Taraflar arasındaki sözleşme tek başına bu hakkı doğurmaz; yalnız hakkın kurulması için gereken işlemi yapma borcunu doğurur.
Kuralın en önemli sonucu tapu dışında yapılan satışlarda görülür. Taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmeler resmî şekilde yapılmalıdır (TMK m. 706). Elden yazılan bir senetle "satın alınan" taşınmazın mülkiyeti alıcıya geçmez; tapuda kayıtlı kişi malik olmaya devam eder. Noterde yapılan satış vaadi sözleşmesi de mülkiyeti tek başına geçirmez, alıcıya yalnız tescili isteme hakkı verir.
Kuralın kanunda gösterilen istisnaları vardır. Miras, mahkeme kararı, cebrî icra, işgal ve kamulaştırma hâllerinde mülkiyet tescilden önce kazanılır; ancak hak sahibinin taşınmaz üzerinde tasarrufta bulunabilmesi için önce tescil yapılması gerekir (TMK m. 705/2 ve 1013/3).
Gerekçeye göre madde, eski Kanundaki ilgili hükmün yalnız ilk cümlesini karşılar. Tescilin aynî hakkın içeriğini belirlemesine ilişkin kural TMK m. 1022'ye alınmıştır.