TMK Madde 1018 – Taşınmaz lehine irtifaklarda

TMK Madde 1018 metni

İşlemler / Tescilin biçimi / Taşınmaz lehine irtifaklarda

Madde 1018

Taşınmaz lehine irtifakların tescil ve terkini hem yüklü, hem yararlanan taşınmazların sayfalarına kaydedilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 1018 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunda bu maddeyi karşılayan bir hüküm yoktur. Konu, kaynak Kanunun 968 inci maddesinde düzenlenmiştir. Bu eksikliğin giderilmesi için, taşınmaz lehine kurulan irtifaklardaki tescile ilişkin özel hükme bu maddede yer verilmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, bir taşınmaz lehine kurulan irtifak haklarının hem yüklü hem de yararlanan taşınmazın tapu sayfasına kaydedileceğini düzenler.

Taşınmaz lehine irtifak, bir taşınmaz üzerinde başka bir taşınmaz yararına konulmuş yüktür (TMK m. 779). Bu ilişkide iki taşınmaz vardır. Yüklü taşınmaz, hakka katlanmak zorunda olan taşınmazdır. Yararlanan taşınmaz ise haktan yararlanan taşınmazdır; hak, kim olursa olsun bu taşınmazın malikine aittir. Örneğin yola çıkışı olmayan bir arsa lehine komşu arsa üzerinden geçit hakkı kurulmuşsa, komşu arsa yüklü, yola çıkışı olmayan arsa yararlanan taşınmazdır.

Bu hakların tescili ve terkini iki taşınmazın sayfasına birden işlenir. Böylece yüklü taşınmazı satın almak isteyen kişi üzerinde bir geçit hakkı bulunduğunu görür. Yararlanan taşınmazı satın alan kişi de taşınmazla birlikte bu haktan yararlanacağını kütükten öğrenir. Kural, tapu kütüğünün irtifak sütununu düzenleyen TMK m. 1000 ile de uyumludur.

Eski Kanunda bu maddenin karşılığı yoktu. Gerekçe, maddenin bu eksikliği gidermek için İsviçre Medenî Kanunundaki düzenleme göz önünde tutularak konduğunu belirtir.