TMK Madde 1016 – Belgelerin tamamlanması
TMK Madde 1016 metni
İşlemler / Tescilin ve terkinin koşulları / Belgelerin tamamlanması
Madde 1016
Tasarruf yetkisine ve hukukî sebebe ilişkin belgeler tamam değilse istem reddedilir.
Bununla birlikte, hukukî sebebe ilişkin belgeler tamam olmasına rağmen, tasarruf yetkisini belirten belgenin tamamlanması gereken hâllerde, malikin rızası veya hâkimin kararıyla geçici tescil şerhi verilebilir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 1016 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 925 inci maddesini karşılamaktadır.
Yürürlükteki metinde yanlış olarak hukukî sebebe ilişkin belgenin tamamlanması gereken hallerde geçici tescil şerhi verilebileceği ifade edilmiştir. Kaynak Kanunun 961 inci maddesine göre geçici tescil şerhinin, tasarruf yetkisini belirten belgenin tamamlanması gereken hâllerde söz konusu olacağından bu doğrultuda maddenin ikinci fıkrası yeniden düzenlenmiştir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, tapu işleminin dayanağı olan belgeler eksik olduğunda istemin reddedileceğini ve hangi hâlde geçici tescil şerhi verilebileceğini düzenler.
Kural açıktır: tasarruf yetkisini veya hukukî sebebi gösteren belgeler tam değilse istem reddedilir. Tapu memuru eksik belgeyle işlem yapamaz (TMK m. 1015).
İkinci fıkra sınırlı bir istisna getirir. Hukukî sebebe ilişkin belgeler tam olduğu hâlde yalnız tasarruf yetkisini gösteren belgenin tamamlanması gerekiyorsa, istem doğrudan reddedilmek yerine geçici tescil şerhi verilebilir (TMK m. 1011). Bunun için malikin rızası veya hâkim kararı gerekir. Örneğin satış sözleşmesi usulüne uygun yapılmış, ancak satıcının yetkisini gösteren belgelerden birinde sonradan giderilebilecek bir eksiklik bulunuyorsa, alıcının hakkı bu şerhle güvenceye alınabilir. Belge tamamlanıp tescil yapılırsa hak, şerh tarihinden başlayarak üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir (TMK m. 1011/2).
Gerekçe, eski metnin bu noktada hatalı olduğunu açıklar. Eski metne göre geçici tescil şerhi, hukukî sebebe ilişkin belgenin tamamlanması gereken hâllerde verilebiliyordu. İsviçre Medenî Kanununa göre ise bu imkân tasarruf yetkisini gösteren belgenin eksik olduğu hâller içindir. İkinci fıkra buna göre yeniden yazılmıştır.