TMK Madde 1014 – Terkin ve değişiklik için
TMK Madde 1014 metni
İşlemler / Tescilin ve terkinin koşulları / İstem / Terkin ve değişiklik için
Madde 1014
Bir tescilin terkin edilmesi veya değiştirilmesi, ancak bu kaydın kendilerine hak sağladığı kimselerin yazılı beyanı üzerine yapılabilir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 1014 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 923 üncü maddesini karşılamaktadır.
Yürürlükteki metinde yanlış olarak, bir tescilin taşınmaz malikinin yazılı beyanı üzerine terkin edileceği belirtilmiştir. Bu hüküm yazılı olduğu biçimde uygulanırsa, bir taşınmaz maliki, taşınmaz üzerinde başkası lehine kurulu bulunan bir irtifak veya rehin hakkını kolayca terkin ettirebilecektir. Kaynak Kanunun 964 üncü maddesine göre ise, bir tescilin terkin edilmesi veya değiştirilmesi için, bu kaydın kendilerine hak sağladığı kimselerin yazılı beyanı gereklidir. Maddenin ifadesi bu esas uyarınca düzeltilmiştir.
Yürürlükteki Kanunun ikinci fıkrasında yer alan, "Hak sahiplerinin sicile vazedecekleri imza, bu beyan yerine kaim olur" biçimindeki hüküm, Ülkemizde uygulama yeri olmadığından, maddeye alınmamıştır.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, tapu kütüğündeki bir tescilin terkini, yani silinmesi veya değiştirilmesi için kimin yazılı beyanının gerektiğini düzenler.
Bir tescil, ancak bu kaydın kendilerine hak sağladığı kişilerin yazılı beyanıyla terkin edilebilir veya değiştirilebilir. Örneğin bir ipoteğin kaldırılması için ipotek alacaklısının, bir geçit hakkının terkini için o haktan yararlanan taşınmazın malikinin beyanı gerekir. Taşınmaz maliki, başkası lehine kurulmuş bir hakkı kendi beyanıyla sildiremez.
Gerekçe bu noktada eski Kanunun hatalı olduğunu açıklar. Eski metne göre terkin, taşınmaz malikinin yazılı beyanı üzerine yapılabiliyordu. Bu kural yazıldığı gibi uygulansaydı malik, başkası lehine kurulmuş bir irtifak veya rehin hakkını kolayca sildirebilecekti. Madde İsviçre Medenî Kanununa uygun olarak düzeltilmiştir. Eski metindeki, hak sahiplerinin sicile atacakları imzanın beyan yerine geçeceğine ilişkin kural ise Türkiye'de uygulaması olmadığı gerekçesiyle alınmamıştır.
Hak sahibi rıza göstermezse terkin veya değişiklik için mahkeme kararı gerekir (TMK m. 1025 ve 1027). Hukuki değerini tamamen yitirmiş kayıtlar için ise TMK m. 1026'daki özel usul uygulanır. İpotekte alacak sona erince malik, alacaklıdan ipoteği terkin ettirmesini isteyebilir (TMK m. 883).