TMK Madde 1012 – Beyanlar

TMK Madde 1012 metni

İşlemler / İşlemlerin konusu / Beyanlar

Madde 1012

Bir taşınmazın eklentileri, malikin istemi üzerine kütükteki beyanlar sütununa yazılır. Bu kaydın terkini, kütükte hak sahibi görünen bütün ilgililerin rızasına bağlıdır.

Taşınmaz mülkiyetine ilişkin kamu hukuku kısıtlamalarının beyanlar sütununa yazılması ve bu sütuna yazılabilecek diğer hususlar Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.⁴⁸

Özel kanun hükümleri saklıdır.

Değişiklik notları

48. 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu fıkralarda yer alan “tüzükle” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir. ↩

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 1012 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunda bu maddeyi karşılayan bir hüküm yoktur. Ancak konu Tapu Sicil Tüzüğünün 60 ilâ 64 üncü maddelerinde düzenlenmiştir. Oysa Tüzükteki bu hükümlerin kanunda bir dayanağının bulunması gerekir. Nitekim konu, kaynak Kanunun 962 nci maddesinde Kantonlara yapılan bir atıf tarzında düzenlenmiştir. Ayrıca eklentilerin beyanlar sütununa kaydedilmesi de kaynak Kanunun 946 nci maddesinde bir fıkra olarak yer almıştır.

Tescil ve şerhlerde olduğu gibi beyanlar sütununa kayıt hususunda da bir madde konulması uygun bulunmuştur. Maddenin birinci fıkrasında, bir taşınmazın eklentisinin beyanlar sütununa kaydedilmesi ve bu kaydın terkini sorununa ilişkin kurala yer verilmiştir. İkinci fıkrada, kamu hukukundan doğan kısıtlamaların beyanlar sütununa yazılmasının ve bu sütuna yazılabilecek diğer hususların Tüzükle belirleneceği açıklanmıştır. Böylece tüzük hükümlerine dayanak sağlanmış olmaktadır.

Beyanlar sütununa kaydedilebilecek hususlar Medenî Kanunda ve Tapu Sicili Tüzüğünde öngörülenlerden ibaret değildir. Bu sebeple maddeye özel kanun hükümlerinin saklı olduğunu belirten bir üçüncü fıkra eklenmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, tapu kütüğünün beyanlar sütununa nelerin yazılacağını ve bu kayıtların nasıl silineceğini düzenler.

Beyanlar sütunu, taşınmazla ilgili bazı bilgileri kütükte göstermeye yarar. Tescil ve şerhten farklı olarak beyan kural olarak yeni bir hak doğurmaz; taşınmazı edinecek veya üzerinde işlem yapacak kişileri bilgilendirir.

Madde üç tür kaydı düzenler:

• Eklentiler. Bir taşınmazın işletilmesi veya korunması için ona sürekli olarak bağlanmış taşınırlar, örneğin bir fabrikadaki makineler, malikin istemiyle beyanlar sütununa yazılır (TMK m. 686 ve 1000/4). Bu kayıt ancak kütükte hak sahibi görünen bütün ilgililerin rızasıyla silinebilir.
• Taşınmaz mülkiyetine ilişkin kamu hukuku kısıtlamaları ve yönetmelikte gösterilen diğer hususlar. Taşınmazın korunması gereken kültür varlığı olması bu tür bir kısıtlamaya örnektir.
• Özel kanunlarda beyanlar sütununa yazılması öngörülen hususlar. Kat mülkiyetindeki yönetim plânı buna örnek gösterilebilir.

Eski Kanunda bu maddenin karşılığı yoktu ve konu yalnız tüzükte düzenlenmişti. Gerekçe, tüzük hükümlerine kanuni dayanak sağlamak için maddenin konduğunu belirtir.

İkinci fıkradaki "tüzükle" ibaresi, 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile "Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle" olarak değiştirilmiştir. Gerekçe maddenin ilk metnine aittir.