TMK Madde 1000 – Tapu kütüğü

TMK Madde 1000 metni

Kurulması / Sicil bakımından / Sicilin unsurları / Tapu kütüğü

Madde 1000

Her taşınmaza kütükte bir sayfa ayrılır ve sayfa numaraları birbirini izler.

Bir taşınmazın bölünmesi veya birden çok taşınmazın birleştirilmesi hâlinde uyulacak usul Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.⁴⁶

Kütüğün her sayfasındaki özel sütunlara şunlar tescil edilir:

1. Mülkiyet,

2. Taşınmaz üzerinde kurulmuş olan veya o taşınmaz lehine başka taşınmaz üzerinde kurulmuş bulunan irtifak hakları ile taşınmaz yükü,

3. Taşınmaz üzerindeki rehin hakları.

Eklentiler, malikin isteği üzerine beyanlar sütununa kaydedilir. Yapılan bu kayıt, ancak kütükte hak sahibi olarak görünenlerin rızasıyla kütükten silinebilir.

Aynı malike ait olan birden çok taşınmaz, sınırları birbirine bitişik olmasa bile, malikin istemiyle kütükte ortak bir sayfaya kaydedilebilir. Bu sayfaya yapılan rehin tescilleri, o sayfada kayıtlı bulunan bütün taşınmazları bağlar; aynı sayfada kayıtlı bu gibi taşınmazlardan bir kısmı malikin istemi üzerine veya mahkeme kararıyla o sayfadan çıkarılırsa, çıkarılan taşınmazlar üzerinde tescil edilmiş bulunan haklar saklı kalır.

Değişiklik notları

46. 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 139 uncu maddesiyle, bu fıkralarda yer alan “tüzükle” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir. ↩

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 1000 gerekçesi

Maddenin konu başlığı "Sicilin unsurları" şeklinde düzeltilmiştir. Kaynak Kanunun tapu kütüğüne ilişkin 945, 946 ve 947 nci maddeleri dikkate alınarak maddenin kenar başlığı "Tapu kütüğü" olarak ifade edilmiştir.

Maddenin birinci fıkrası, kaynak Kanunun 945 inci maddesinin birinci fıkrası dikkate alınarak düzenlenmiştir. Böylelikle yürürlükteki Kanunda yer verilmeyen tapu sicili sisteminin temelini oluşturan ve taşınmaza sayfa açılması ilkesini belirleyen hükme maddede yer verilmiştir.

İkinci fıkra, yürürlükteki Kanunun 913 üncü maddesini karşılamaktadır.

Üçüncü ve dördüncü fıkralar, kaynak Kanunun 946 ncı maddesinde yer alan iki fıkrayı karşılamaktadır. Üçüncü fıkrada tapu kütüğünün ayrı sayfasına tescil edilecek aynî haklar belirtilmiş; dördüncü fıkrada ise, eklentilerin beyanlar sütununa yazılmasına dayanak sağlanmış olmaktadır.

Aynı malike ait taşınmazlara tapu kütüğünde ortak sayfa açılması hakkındaki beşinci fıkra, yürürlükteki Kanuna alınmamış olan kaynak Kanunun 947 nci maddesindeki hüküm örnek alınarak düzenlenmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, tapu kütüğünün nasıl düzenlendiğini, her taşınmaza ayrı sayfa açılmasını ve bu sayfada hangi hakların gösterildiğini düzenler.

Tapu kütüğü taşınmaz esasına göre tutulur. Her taşınmaza ayrı bir sayfa açılır ve o taşınmaza ilişkin bütün haklar bu sayfada izlenir. Kayıtlar kişiye göre değil taşınmaza göre tutulduğu için bir taşınmazın hukuki durumu tek bir sayfadan anlaşılabilir.

Sayfadaki özel sütunlara şunlar tescil edilir:

• mülkiyet,
• taşınmaz üzerinde kurulmuş veya o taşınmaz lehine başka bir taşınmaz üzerinde kurulmuş irtifak hakları ile taşınmaz yükleri,
• rehin hakları, yani ipotek gibi taşınmazı bir borcun güvencesi yapan haklar.

Şerhler ve beyanlar da kütükte ayrıca gösterilir (TMK m. 1009–1012). Eklentiler, yani asıl şeye sürekli olarak bağlanmış taşınırlar (TMK m. 686), malikin isteğiyle beyanlar sütununa yazılır. Bu kayıt ancak kütükte hak sahibi görünenlerin rızasıyla silinebilir. Böylece örneğin taşınmaz üzerinde ipoteği bulunan alacaklının güvencesi, malikin tek taraflı işlemiyle daraltılamaz.

Aynı malike ait birden çok taşınmaz, birbirine bitişik olmasa bile malikin istemiyle ortak bir sayfaya kaydedilebilir. Bu sayfaya yapılan rehin tescilleri sayfadaki bütün taşınmazları kapsar. Taşınmazlardan biri sonradan malikin istemiyle veya mahkeme kararıyla sayfadan çıkarılırsa, üzerindeki tescilli haklar devam eder.

Bir taşınmazın bölünmesinde (ifraz) veya birden çok taşınmazın birleştirilmesinde (tevhit) uyulacak usul yönetmeliğe bırakılmıştır. İkinci fıkradaki "tüzükle" ibaresi, 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile "Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle" olarak değiştirilmiştir. Gerekçe maddenin ilk metnine aittir.