MÖHUK Madde 62 – Ret sebepleri

MÖHUK Madde 62 metni

Ret sebepleri

Madde 62

(1) Mahkeme,

a) Tahkim sözleşmesi yapılmamış veya esas sözleşmeye tahkim şartı konulmamış ise,

b) Hakem kararı genel ahlâka veya kamu düzenine aykırı ise,

c) Hakem kararına konu olan uyuşmazlığın Türk kanunlarına göre tahkim yoluyla çözümü mümkün değilse,

ç) Taraflardan biri hakemler önünde usulüne göre temsil edilmemiş ve yapılan işlemleri sonradan açıkça kabul etmemiş ise,

d) Hakkında hakem kararının tenfizi istenen taraf, hakem seçiminden usulen haberdar edilmemiş yahut iddia ve savunma imkânından yoksun bırakılmış ise,

e) Tahkim sözleşmesi veya şartı taraflarca tâbi kılındığı kanuna, bu konuda bir anlaşma yoksa hakem hükmünün verildiği ülke hukukuna göre hükümsüz ise,

f) Hakemlerin seçimi veya hakemlerin uyguladıkları usul, tarafların anlaşmasına, böyle bir anlaşma yok ise hakem hükmünün verildiği ülke hukukuna aykırı ise,

g) Hakem kararı, hakem sözleşmesinde veya şartında yer almayan bir hususa ilişkin ise veya sözleşme veya şartın sınırlarını aşıyor ise bu kısım hakkında,

h) Hakem kararı tâbi olduğu veya verildiği ülke hukuku hükümlerine veya tâbi olduğu usule göre kesinleşmemiş yahut icra kabiliyeti veya bağlayıcılık kazanmamış veya verildiği yerin yetkili mercii tarafından iptal edilmiş ise,

yabancı hakem kararının tenfizi istemini reddeder.

(2) Birinci fıkranın (ç), (d), (e), (f), (g) ve (h) bentlerinde yazılı hususların ispat yükü, hakkında tenfiz istenen tarafa aittir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

MÖHUK Madde 62 gerekçesi

2675 sayılı Kanunun 45 inci maddesini kısmen karşılamaktadır.

2675 sayılı Kanunun 43 üncü maddesinde yapılan değişikliğe uygun olarak 45 inci maddenin (i) bendine "veya bağlayıcılık" deyimi eklenmiştir. Ayrıca uygulamada doğan tereddütleri bertaraf etmek için, kararın kesinleşmesi, icra kabiliyeti veya bağlayıcılık kazanması konularının tâbi olacağı hukuklara, bunların "tâbi olduğu usul" de eklenmiştir.

Kaynak: Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 23. Dönem, S. Sayısı 47, tasarının 61. maddesi. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen 2675 sayılı Kanun, bu Kanundan önce yürürlükte olan 1982 tarihli Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanundur; gerekçedeki madde numaraları tasarıya aittir.

Açıklama

Yabancı hakem kararının tenfizi isteminin hangi hâllerde reddedileceğini sayar ve bu sebeplerin bir kısmında ispat yükünün kime ait olduğunu belirler.

Türk mahkemesi hakem kararının esasını yeniden incelemez; yalnızca bu maddede sayılan sebeplerin bulunup bulunmadığına bakar. Ret sebepleri iki grupta toplanabilir.

İlk grup tahkimin dayanağına ve Türk hukukunun temel ilkelerine ilişkindir:

• (a) Taraflar arasında tahkim sözleşmesi yapılmamış veya esas sözleşmeye tahkim şartı konulmamışsa.
• (b) Karar genel ahlâka veya kamu düzenine aykırıysa.
• (c) Uyuşmazlık Türk hukukuna göre hakemlerce çözülemeyecek bir konudaysa. Taşınmazlar üzerindeki aynî haklara ilişkin uyuşmazlıklar ve tarafların iradesine bağlı olmayan işler tahkime elverişli değildir (HMK m. 408).

İkinci grup tahkim yargılamasının düzgün yürüyüp yürümediğine ilişkindir:

• (ç) Taraflardan biri hakemler önünde usulüne göre temsil edilmemiş ve yapılan işlemleri sonradan açıkça kabul etmemişse.
• (d) Aleyhine tenfiz istenen taraf hakem seçiminden usulüne göre haberdar edilmemiş ya da iddia ve savunmasını ileri sürme imkânı bulamamışsa.
• (e) Tahkim sözleşmesi, tarafların seçtiği hukuka, böyle bir seçim yoksa kararın verildiği ülke hukukuna göre geçersizse.
• (f) Hakemlerin seçimi veya izledikleri usul, tarafların anlaşmasına, anlaşma yoksa kararın verildiği ülke hukukuna aykırıysa.
• (g) Hakemler tahkim sözleşmesinin kapsamı dışındaki bir konuda karar vermiş veya sözleşmenin sınırlarını aşmışsa. Bu durumda yalnızca o kısmın tenfizi reddedilir.
• (h) Karar, tâbi olduğu veya verildiği ülke hukukuna ya da tâbi olduğu usule göre kesinleşmemiş, icra kabiliyeti veya bağlayıcılık kazanmamışsa ya da verildiği yerin yetkili makamınca iptal edilmişse.

İkinci fıkraya göre (ç), (d), (e), (f), (g) ve (h) bentlerindeki hususları, aleyhine tenfiz istenen taraf ispat etmek zorundadır. Bunları kanıtlayamazsa istem bu sebeplerle reddedilmez. (a), (b) ve (c) bentleri bu kuralın dışında bırakılmıştır. Tahkim sözleşmesini dilekçeye eklemek zaten tenfiz isteyenin yüküdür (MÖHUK m. 61/1-a); kamu düzeni ve tahkime elverişlilik ise mahkemece kendiliğinden gözetilir.

Gerekçeye göre (h) bendine, MÖHUK m. 60/1 ile uyum için "bağlayıcılık" ölçütü ve uygulamadaki tereddütleri gidermek için kararın "tâbi olduğu usul" eklenmiştir.