MÖHUK Madde 38 – Rekabetin engellenmesi

MÖHUK Madde 38 metni

Rekabetin engellenmesi

Madde 38

(1) Rekabetin engellenmesinden doğan talepler, bu engellemeden doğrudan etkilenen piyasanın bulunduğu ülkenin hukukuna tâbidir.

(2) Türkiye’de rekabetin engellenmesine yabancı hukuk uygulanan hâllerde, Türk hukuku uygulansaydı verilecek tazminattan daha fazla tazminata hükmedilemez.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

MÖHUK Madde 38 gerekçesi

2675 sayılı Kanunda yer verilmeyen "Rekabetin engellenmesi" başlıklı yeni bir maddedir.

Tasarıda oluşturulan 37 nci madde ile rekabetin korunması, bozulmadan ve düzenli işletilmesinin sağlanması ve çeşitli kartel uygulamalarının önlenmesi amacıyla "rekabetin engellenmesi"ne ilişkin bir kural öngörülmüştür. Söz konusu 37 nci maddeye göre, rekabetin engellenmesinden doğan taleplere uygulanacak hukuk belirlenirken 36 ncı maddede olduğu gibi bu alanda da en sıkı ilişkiyi temsil eden, "engellemeden doğrudan etkilenen piyasa" kriteri bağlama kuralının temelini teşkil etmiştir.

Tasarının 37 nci maddesinin ikinci fıkrasında tazminat taleplerine, yabancı hukukun uygulandığı hallerde aşırı tazminat taleplerini önlemek amacı ile bir üst sınır getirilmiştir. Böylece bazı milletlerarası özel hukuk kanunlarında düzenlenen hükümlere benzer şekilde, tazminat talebine, Türk hukuku uygulansaydı verilecek tazminattan fazlasına hükmedilemeyeceği hükmü kabul edilmiştir.

Kaynak: Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 23. Dönem, S. Sayısı 47, tasarının 37. maddesi. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen 2675 sayılı Kanun, bu Kanundan önce yürürlükte olan 1982 tarihli Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanundur; gerekçedeki madde numaraları tasarıya aittir.

Açıklama

Bu madde, rekabetin engellenmesinden doğan taleplere, örneğin bir kartel anlaşması nedeniyle zarar görenlerin tazminat isteklerine hangi hukukun uygulanacağını düzenler. Rekabetin engellenmesi, teşebbüslerin fiyatları birlikte belirlemesi veya piyasadaki güçlerini kötüye kullanması gibi davranışlarla serbest rekabeti bozmasıdır.

Birinci fıkraya göre bu talepler, engellemeden doğrudan etkilenen piyasanın bulunduğu ülkenin hukukuna tabidir. Davranışın nerede kararlaştırıldığı veya şirketlerin merkezinin nerede olduğu belirleyici değildir. Örneğin yurt dışında yapılan bir fiyat anlaşması Türkiye'deki piyasayı etkiliyorsa, Türk piyasasında doğan zararlara Türk hukuku uygulanır.

İkinci fıkra, Türkiye'de rekabetin engellenmesine yabancı bir hukukun uygulandığı durumlar için tazminata bir üst sınır getirir: hükmedilecek tazminat, Türk hukuku uygulansaydı verilecek tazminattan fazla olamaz. Bazı yabancı hukuklar bu alanda zararın katları oranında tazminat öngörebilir. Gerekçeye göre amaç, bu tür aşırı tazminat taleplerini önlemektir.

Haksız rekabet MÖHUK m. 37'de ayrıca düzenlenmiştir. İki madde de haksız fiillere ilişkin genel kuralın (MÖHUK m. 34) özel hâlleridir.