MÖHUK Madde 12 – Nişanlılık

MÖHUK Madde 12 metni

Nişanlılık

Madde 12

(1) Nişanlanma ehliyeti ve şartları taraflardan her birinin nişanlanma anındaki millî hukukuna tâbidir.

(2) Nişanlılığın hükümlerine ve sonuçlarına müşterek millî hukuk, taraflar ayrı vatandaşlıkta iseler Türk hukuku uygulanır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

MÖHUK Madde 12 gerekçesi

2675 sayılı Kanunun 11 inci maddesini kısmen karşılamaktadır.

2675 sayılı Kanunun nişanlanmaya ilişkin 11 inci maddesine Türk Medenî Kanunuyla uyumlu kavram değişikliği getirilerek kenar başlıkta bulunan ve ikinci fıkranın ilk kelimesi olan "nişanlanma" yerine "nişanlılık" deyimi kullanılmıştır. Taraflardan her birinin hangi andaki millî hukukunun uygulanacağı konusunda da açıklık getirilerek birinci fıkraya bunun "nişanlanma anındaki" millî hukuk olduğu eklenmiştir. Böylelikle, evlilik maddesi ile de paralellik sağlanmıştır.

Kaynak: Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 23. Dönem, S. Sayısı 47, tasarının 11. maddesi. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen 2675 sayılı Kanun, bu Kanundan önce yürürlükte olan 1982 tarihli Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanundur; gerekçedeki madde numaraları tasarıya aittir.

Açıklama

Bu madde, farklı ülkelerin vatandaşları arasında veya yurt dışında kurulan nişanlılıklarda hangi hukukun uygulanacağını düzenler. Nişanlılık, evlenme vaadiyle kurulan ve evliliğe hazırlık niteliği taşıyan hukukî ilişkidir; Türk hukukunda TMK m. 118 vd. hükümleriyle düzenlenir.

Madde iki ayrı konuyu ayırır:

• Nişanlanma ehliyeti ve şartları, her bir nişanlı için ayrı ayrı onun nişanlanma anındaki millî hukukuna göre belirlenir.
• Nişanlılığın hükümleri ve sonuçları, nişanlıların ortak millî hukukuna tabidir. Nişanlılar farklı devletlerin vatandaşıysa Türk hukuku uygulanır.

Uygulamada en sık karşılaşılan sonuçlar, nişanın bozulması hâlinde istenen maddî ve manevî tazminat ile hediyelerin geri verilmesidir. Türk vatandaşı bir kişi ile Alman vatandaşı bir kişinin nişanı bozulduğunda bu talepler, Türk mahkemesinde Türk hukukuna göre değerlendirilir. İki nişanlı da Türk vatandaşıysa Almanya veya Hollanda'da yaşamaları sonucu değiştirmez; ortak millî hukuk olarak yine Türk hukuku uygulanır. Birden fazla vatandaşlığı olup bunlardan biri Türk vatandaşlığı olan kişi bakımından Türk vatandaşlığı esas alınır (MÖHUK m. 4/1-b).

Evliliğe ilişkin kuraldan farklı olarak burada ortak mutad mesken hukukuna yer verilmemiştir. Ortak millî hukuk yoksa doğrudan Türk hukukuna geçilir.

Gerekçede belirtildiği gibi "nişanlanma anındaki" ifadesi, evlenmeye ilişkin MÖHUK m. 13 ile paralellik sağlamak amacıyla eklenmiştir.