Artikel 1 MÖHUK – Toepassingsgebied Turks IPR
Artikel 1 MÖHUK bepaalt het toepassingsgebied van de Turkse wet nr. 5718 inzake internationaal privaatrecht en internationaal procesrecht (Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun, MÖHUK; Turkse Staatscourant van 12 december 2007, nr. 26728). Bij privaatrechtelijke verhoudingen met een internationaal element beantwoordt de wet drie vragen: welk recht geldt, mag een Turkse rechter de zaak behandelen en heeft een buitenlandse uitspraak in Turkije gevolgen. Woont u in Nederland en hebt u in Turkije een juridische kwestie, dan krijgt u vrijwel altijd met deze wet te maken.
Artikel 1 MÖHUK – tekst
Niet-officiële vertaling:
Toepassingsgebied
Artikel 1 – (1) Het recht dat van toepassing is op privaatrechtelijke rechtshandelingen en rechtsbetrekkingen met een internationaal element, de internationale bevoegdheid van de Turkse rechter en de erkenning en tenuitvoerlegging van buitenlandse beslissingen worden door deze wet geregeld.
(2) De bepalingen van internationale verdragen waarbij de Republiek Turkije partij is, blijven onverlet.
Oorspronkelijke Turkse tekst:
Kapsam
MADDE 1 – (1) Yabancılık unsuru taşıyan özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde uygulanacak hukuk, Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, yabancı kararların tanınması ve tenfizi bu Kanunla düzenlenmiştir.
(2) Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümleri saklıdır.
De actuele tekst op mevzuat.gov.tr bevat voor dit artikel geen wijzigingsaantekening (stand: oktober 2026).
Toelichting bij het wetsontwerp
Volgens de toelichting bij het wetsontwerp dat aan het Turkse parlement werd voorgelegd, komt het artikel ongewijzigd overeen met artikel 1 van de oude wet nr. 2675. Het toepassingsgebied is in 2007 dus niet veranderd. Wet nr. 2675 is ingetrokken door artikel 64 MÖHUK.
Uitleg
In de praktijk is artikel 1 een voorvraag: heeft de zaak een internationaal element (yabancılık unsuru)? Zo ja, dan geldt de MÖHUK; zo nee, dan alleen het Turkse nationale recht.
De wet definieert het begrip niet. Een internationaal element is er bijvoorbeeld als een partij buitenlander is, de rechtshandeling in het buitenland is verricht of het goed zich in het buitenland bevindt. Ook twee Turkse staatsburgers die in Nederland zijn getrouwd en daar wonen, staan dus in een rechtsverhouding met een internationaal element.
Alleen het privaatrecht valt eronder: familie, erfrecht, overeenkomsten, goederen en onrechtmatige daad. Belasting, dienstplicht en nationaliteit zijn publiekrecht en hebben hun eigen wetten.
Lid 2 is een voorrangsregel. Regelt een verdrag waarbij Turkije partij is dezelfde vraag, dan wordt eerst dat verdrag toegepast. Voordat u op grond van de MÖHUK tot een conclusie komt, moet u dus nagaan of Turkije en het andere land over die vraag een verdrag hebben.
Praktische punten voor wie in het buitenland woont
In een Turkse echtscheidings-, erfrechtelijke of tenuitvoerleggingszaak kijkt de rechter eerst naar de MÖHUK. De uitkomst is niet altijd Turks recht. Erfopvolging wordt bijvoorbeeld in beginsel beheerst door het nationale recht van de overledene, maar op onroerend goed in Turkije is Turks recht van toepassing (artikel 20 lid 1 MÖHUK). Voor de tenuitvoerlegging van een Nederlands vonnis in Turkije gelden de artikelen 50 e.v. MÖHUK; zie Artikel 50 MÖHUK – tenuitvoerlegging in Turkije.
Algemene informatie vindt u op de pagina Internationaal privaatrecht.
Veelgestelde vragen
Wanneer is de MÖHUK van toepassing?
Bij privaatrechtelijke verhoudingen met een internationaal element: voor het toepasselijke recht, de internationale bevoegdheid van de Turkse rechter en de erkenning en tenuitvoerlegging van buitenlandse beslissingen (artikel 1 lid 1 MÖHUK).
Geldt de MÖHUK ook voor twee Turken die in Nederland wonen?
Ja, als de verhouding een internationaal element heeft, bijvoorbeeld omdat het huwelijk in Nederland is gesloten of de partijen daar wonen. Het toepasselijke recht wordt dan volgens de MÖHUK bepaald.
Wat als een verdrag iets anders regelt?
De bepalingen van verdragen waarbij Turkije partij is, blijven onverlet (artikel 1 lid 2 MÖHUK); voor zover het verdrag de vraag regelt, gaat het voor.
Bronnen
Vragen over uw situatie
Wilt u laten beoordelen of de MÖHUK op uw zaak van toepassing is en welk recht een Turkse rechter zou toepassen, dan kunt u op de afsprakenpagina een datum kiezen voor een gesprek, online via video, telefonisch of persoonlijk in Düsseldorf. Een schriftelijke vraag kunt u stellen via het contactformulier. De gesprekken worden in het Turks gevoerd en gaan alleen over de Turks-rechtelijke kant van de zaak (§ 206 BRAO). Handig is als u weet welke nationaliteit de betrokkenen hebben, waar zij wonen en in welk land de rechtshandeling plaatsvond of het vermogen zich bevindt.