TMK Madde 980 – Emtiayı temsil eden senetlerin teslimi

TMK Madde 980 metni

Zilyetliğin devri / Emtiayı temsil eden senetlerin teslimi

Madde 980

Bir taşıyıcıya veya umumî mağazaya bırakılmış emtiayı temsil eden kıymetli evrakın teslimi, emtianın teslimi gibi sonuç doğurur.

Kıymetli evrakı iyiniyetle teslim alan kimse ile emtiayı iyiniyetle teslim alan kimse arasında uyuşmazlık çıkarsa emtiayı teslim alan tercih olunur.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 980 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 893 üncü maddesini karşılamaktadır.

Birinci fıkra, yürürlükteki metinde kullanılan "antrepo" deyimi ile "umumî mağazalar"ın kastedildiği dikkate alınarak düzenlenmiştir.

İkinci fıkrada ise "iktisap eden" sözü ile "teslim alan"ın ifade edilmek istendiği göz önünde tutularak fıkranın ifadesi buna göre düzeltilmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, bir taşıyıcıya veya umumî mağazaya bırakılmış malları temsil eden senetlerin tesliminin malların teslimi gibi sonuç doğurduğunu düzenler.

Ticarette mallar çoğu zaman bir taşıyıcı veya depo aracılığıyla el değiştirir. Taşıyıcı veya umumî mağaza (lisanslı depo), kendisine bırakılan mallar için bir senet düzenler. Deniz taşımacılığındaki konişmento ve depoların verdiği makbuz senedi bu tür senetlerdir. Bunlara emtiayı temsil eden kıymetli evrak denir.

Birinci fıkraya göre bu senedin teslimi, malların teslimi gibi sonuç doğurur. Mallar yolda veya depodayken bile, senedin devriyle zilyetlik ve buna bağlı olarak mülkiyet devredilebilir. Malları rehnetmek için de senedin rehnedilmesi yeterlidir (TMK m. 957).

İkinci fıkra bir çatışmayı çözer. Senet bir kişiye, mallar ise başka bir kişiye teslim edilmiş olabilir. Örneğin taşıyıcı hatayla malları senet sahibi olmayan birine vermiştir. Her iki kişi de iyiniyetliyse malları fiilen teslim alan kişi tercih edilir. Senedi elinde bulunduran kişi ise uğradığı zarar için sorumlu olanlara başvurmak zorunda kalır.

Gerekçe, eski metindeki "antrepo" deyimiyle aslında umumî mağazaların kastedildiğini ve ikinci fıkradaki "iktisap eden" yerine "teslim alan" ifadesinin daha doğru olduğunu belirtir.