TMK Madde 929 – Hukukî ilişkide değişiklik

TMK Madde 929 metni

Ortak hükümler / Hukukî ilişkide değişiklik

Madde 929

Borçlu borcun kısmen ödenmesi veya borç yükünün hafifletilmesi ya da güvencenin azaltılması gibi hukukî ilişkide meydana gelen değişiklikleri tapu kütüğüne tescil ettirme hakkına sahiptir.

Tapu memuru, bu tür değişiklikleri senet üzerine de yazar.

Meydana gelen değişikliklerin tescil edilmemiş olması hâlinde, senette yazılı yıllık edimlerin ödenmiş olması dışındaki değişiklikler senedi iyiniyetle kazanan kimseye karşı ileri sürülemez.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 929 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 843 üncü maddesini karşılamaktadır. Kaynak Kanunun 874 üncü maddesine uygun olarak üç fıkra hâlinde düzenlenmiştir.

Maddeyle borçlunun sorumluluğunda bir azalma meydana gelmiş ise, borçluya bu azalmayı tapu kütüğüne tescil ve senet üzerine yazdırma hakkı verilmektedir. Bu yöndeki bir değişiklik eğer tapuya tescil edilmemiş ise, bu senetleri iyiniyetle kazananlara (iktisap edenlere) karşı borçlu bu değişiklikleri ileri süremeyecektir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, borcun kısmen ödenmesi gibi senet ilişkisinde meydana gelen değişikliklerin tapuya tescil ettirilmesini ve tescil edilmezlerse doğacak sonucu düzenler.

Senedi sonradan edinen kişi alacağın içeriğini tapu kaydına ve senede bakarak öğrenir (TMK m. 920, 921). Borçlu lehine bir değişiklik bu kayıtlara yansımazsa yeni alacaklı bundan habersiz kalır. Madde bu nedenle borçluya değişiklikleri tapu kütüğüne tescil ettirme hakkı tanır. Kanunun saydığı örnekler şunlardır:

• borcun bir kısmının ödenmesi,
• borç yükünün hafifletilmesi, örneğin faiz oranının düşürülmesi,
• güvencenin azaltılması, örneğin rehinli taşınmazın bir bölümünün rehinden çıkarılması.

Tapu memuru, tescil ettiği değişikliği senet üzerine de yazar. Böylece tapu kaydı ile senet birbirine uygun kalır.

Değişiklik tescil edilmemişse borçlu bunu senedi iyiniyetle kazanan kişiye karşı ileri süremez. Örneğin borcun yarısını ödeyen ama bunu tescil ettirmeyen borçlu, bu ödemeden habersiz olarak senedi devralan kişiye borcun tamamını ödemek zorunda kalabilir. Bunun tek ayrık durumu, senette yazılı yıllık edimlerin ödenmiş olmasıdır. Her yıl ödenen tutarlar için tescil aranmaz; bunların ödendiği tescil olmasa da ileri sürülebilir.

Gerekçede anılan "Kaynak Kanun", İsviçre Medenî Kanunudur.