TMK Madde 916 – Ödeme yeri

TMK Madde 916 metni

Ortak hükümler / Kurulması / Ödeme yeri

Madde 916

Rehin senedinden aksi anlaşılmadıkça, senet hamile yazılı olsa bile borçlu, bütün ödemelerini alacaklının yerleşim yerinde yapmak zorundadır.

Alacaklının yerleşim yeri bilinmediği veya alacaklı yerleşim yerini borçlunun zararına değiştirdiği takdirde borçlu, borcunu kendi yerleşim yerindeki veya alacaklının eski yerleşim yerindeki hâkimin belirleyeceği yere tevdi ederek borcundan kurtulabilir.

Senedin faiz kuponları varsa faiz ödemesi, kuponları ibraz edene yapılır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 916 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 830 uncu maddesini karşılamaktadır.

Maddeyle senet borçlarının nerede ödenmesi gerektiği belirtilmektedir. Alacaklının yerleşim yeri ödeme yeri olarak öngörülmektedir. Ancak taraflar senet metninde açıklamak suretiyle bunun aksini düzenleyebilirler. Alacaklının yerleşim yerinin bilinememesi veya alacaklının borçlunun zararına yerleşim yerini değiştirmesi hâllerinde borçluya, hâkime tevdi yeri tayin ettirme ve buraya borcunu tevdi suretiyle borçtan kurtulma olanağı tanımaktadır. Yürürlükteki metindeki "tapu dairesine yatırma" ifadesi yerine maddede Borçlar Kanununun 91 inci maddesine uygun olarak "hâkime tevdi yeri tayinini isteme" esası benimsenmiştir. Son fıkraya göre kupona bağlanmış faiz alacaklarında borçlu, faiz kuponunu kim ibraz ederse ona ödeme yaparak faiz borcundan kurtulabilecektir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, ipotekli borç senedi ve irat senedinden doğan borçların nerede ödeneceğini ve alacaklıya ulaşılamadığında borçlunun nasıl borçtan kurtulacağını düzenler.

Senette aksi yazılı değilse borçlu bütün ödemeleri alacaklının yerleşim yerinde yapmak zorundadır. Bu kural senet hamile yazılı olsa bile geçerlidir. Taraflar başka bir ödeme yerini senede yazarak kararlaştırabilir.

Alacaklının yerleşim yeri bilinmiyorsa veya alacaklı yerleşim yerini borçlunun zararına değiştirmişse borçlu ödeme yapmakta güçlük çeker. Bu durumda borçlu, kendi yerleşim yerindeki veya alacaklının eski yerleşim yerindeki hâkimden bir tevdi yeri belirlenmesini ister. Tevdi, borçlunun ödemesi gereken parayı hâkimin belirlediği yere bırakmasıdır. Para bu yere bırakılınca borçlu borcundan kurtulur. Alacaklının başka bir ülkeye taşındığı ve yeni adresinin bilinmediği bir durumda borçlu bu yola başvurabilir.

Üçüncü fıkra faiz kuponlarını düzenler. Senede faiz kuponları bağlanmışsa her kupon belirli bir dönemin faizini temsil eder. Borçlu faizi kuponu ibraz eden kişiye öder ve bu ödemeyle faiz borcundan kurtulur.

Gerekçeye göre 743 sayılı eski Kanunda paranın tapu dairesine yatırılması öngörülüyordu. Yeni düzenleme, o tarihte yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunundaki tevdi hükmüne uygun olarak hâkimin tevdi yeri belirlemesi esasını benimsemiştir. Bugün tevdi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununda düzenlenmektedir.