TMK Madde 800 – Sorumluluk

TMK Madde 800 metni

İntifa hakkı / Sona ermesi / Geri verme / Sorumluluk

Madde 800

İntifa hakkı sahibi, zararın kendi kusurundan ileri gelmediğini ispat etmedikçe, malın yok olmasından veya değerinin azalmasından sorumludur.

İntifa hakkı sahibi, yararlanması için gerekli olmadığı hâlde tükettiği şeyleri tazmin etmekle yükümlüdür.

İntifa hakkı sahibi, malın olağan kullanılması sonucunda meydana gelen değer azalmalarından sorumlu değildir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 800 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 724 üncü maddesini karşılamaktadır.

Madde, İsviçre Medenî Kanununun 752 nci maddesine uygun olarak, üç fıkra hâlinde düzenlenmiştir. Bu madde düzenlemesinde birinci fıkrada, intifa hakkı sahibinin, malın yok olmasından veya değerinin azalmasından sorumluluğu, kusurlu sorumluluk olarak düzenlenmiş ve bu durumlarda, kusursuzluğunu ispat ederek sorumluluktan kurtulabileceği ifade edilmiştir.

İkinci fıkrada, yararlanma için gerekli olmadığı hâlde intifa hakkı konusunun tüketilmesi durumunda, intifa hakkı sahibinin, kusursuz olsa dahi, sorumlu olacağı belirtilmektedir.

Üçüncü fıkrada ise, "âdet üzere kullanılma" ölçüsü yerine, maddede açıklık sağlama amacıyla, "malın olağan kullanılması" ölçüsü kabul edilmiştir; zaten kaynak Kanun metni de bu ifadeyi taşımaktadır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

İntifa hakkı sahibinin, intifa konusu malın yok olması veya değer kaybetmesinden hangi durumlarda sorumlu olduğunu düzenler.

Madde üç kural koyar:

• Kusur karinesi. Mal yok olur veya değeri düşerse intifa hakkı sahibi bundan sorumludur. Sorumluluktan kurtulmak için zararın kendi kusurundan kaynaklanmadığını ispat etmesi gerekir. İspat yükü malikte değil, intifa hakkı sahibindedir. Örneğin intifa konusu ev yanarsa, intifa hakkı sahibi yangının kendi ihmalinden doğmadığını göstermelidir.
• Gereksiz tüketim. İntifa hakkı sahibi, yararlanması için gerekli olmadığı hâlde tükettiği şeylerin karşılığını ödemek zorundadır. Gerekçeye göre burada kusur aranmaz.
• Olağan kullanım. Malın normal kullanımı sonucunda oluşan aşınma ve değer kaybından intifa hakkı sahibi sorumlu değildir. Yıllar içinde eskiyen boya veya yıpranan döşeme buna örnektir.

İntifa hakkı sahibi malın korunması ve olağan bakımı için gerekli onarım ve yenilemeleri yapmakla yükümlüdür (TMK m. 812). Bu bakımı yapmaması, oluşan zarardan sorumlu tutulmasına yol açabilir.

Gerekçeye göre eski Kanundaki "âdet üzere kullanılma" ölçüsü yerine, kaynak İsviçre Medenî Kanununa uygun olarak "malın olağan kullanılması" ölçüsü benimsenmiştir.

Malikin bu madde uyarınca ileri sürebileceği istemler, malın geri verilmesinden başlayarak bir yıl içinde zamanaşımına uğrar (TMK m. 802).