TMK Madde 798 – Harap olma veya kamulaştırma

TMK Madde 798 metni

İntifa hakkı / Sona ermesi / Harap olma veya kamulaştırma

Madde 798

Malik, yararlanılamayacak derecede harap olan intifa konusu malı yararlanılacak hâle getirmekle yükümlü değildir; getirirse intifa hakkı yeniden kurulmuş olur.

Sigorta ve kamulaştırma gibi durumlarda intifa hakkı, hakkın konusu yerine geçen karşılık üzerinde devam eder.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 798 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 722 nci maddesini karşılamaktadır.

Maddenin "İntifa hakkının taallûk ettiği şeyin bedeli" şeklindeki kenar başlığı, maddenin düzenlediği husus göz önünde tutularak "Harap olma veya kamulaştırma" şeklinde yazılmıştır. Madde, İsviçre Medenî Kanununun 750 nci maddesine uygun olarak, iki fıkra hâlinde düzenlenmiştir. Hüküm değişikliği yoktur. İntifa hakkı konusu malın harap olması durumunda, malın malikinin malı yararlanılacak hâle getirmekle yükümlü olmadığı; getirirse intifa hakkının yeniden kurulmuş olacağı; sigorta ve kamulaştırma gibi durumlarda ise, intifa hakkının, hakkın konusu yerine geçen karşılık üzerinde devam edeceği ifade edilmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

İntifa konusu mal harap olursa malikin onu onarmak zorunda olmadığını; sigorta veya kamulaştırmada intifanın malın yerine geçen karşılık üzerinde süreceğini düzenler.

Birinci fıkra malın kullanılamayacak derecede harap olması hâlini düzenler. Örneğin intifa hakkı bulunan bir ev yangın veya depremde oturulamaz hâle gelebilir. Malik evi yeniden yapmak veya onarmak zorunda değildir. Malik kendi isteğiyle evi yeniden kullanılabilir hâle getirirse intifa hakkı yeniden kurulmuş olur; intifa hakkı sahibi evden tekrar yararlanmaya başlar.

İkinci fıkra, malın yerine bir karşılığın geçtiği durumları düzenler. Sigorta tazminatı veya kamulaştırma bedeli malın yerini alır ve intifa hakkı bu karşılık üzerinde devam eder. Örneğin intifa hakkıyla yüklü bir tarla kamulaştırılırsa intifa hakkı sahibi kamulaştırma bedeli üzerinde hakkını sürdürür ve bu bedelin gelirlerinden yararlanır. Böylece malın ortadan kalkması intifa sahibinin hakkını tamamen sona erdirmez.

Kanun intifa konusu malın sigortalanmasını da düzenlemiştir. Yerel âdetlere göre iyi bir yönetimin gereğiyse intifa hakkı sahibi, malı malik lehine yangına ve diğer tehlikelere karşı sigorta ettirmekle yükümlüdür (TMK m. 815).

Mal tamamen yok olur ve yerine geçen bir karşılık da bulunmazsa intifa hakkı sona erer (TMK m. 796/1).