TMK Madde 769 – Arama ve ilân

TMK Madde 769 metni

Kazanılması / Bulunmuş eşya / Arama ve ilân

Madde 769

Kaybedilmiş bir şeyi bulan kimse, malın sahibine, sahibini bilmiyorsa kolluk kuvvetlerine, köylerde muhtara bildirmek veya araştırma yapmak ve gerektiğinde ilân etmek zorundadır.

Bulunan şey önemli ölçüde değerli ise, her hâlde kolluk kuvvetlerine veya muhtara bildirmek gerekir.

Oturulan bir evde veya işyerinde ya da kamu hizmeti görülen yerde bir şey bulan kimse, bunu o yer sahibine veya kiracıya ya da kamu hizmeti görülen yerde denetim ve gözetim ile görevli olanlara teslim etmek zorundadır.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 769 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 693 üncü maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Anlaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. "Lükata" şeklindeki konu başlığı "Bulunmuş eşya" olarak değiştirilmiştir. Eşyanın bulunduğunun bildirileceği makam olarak "kolluk kuvvetleri"nden başka "köylerde muhtar" da öngörülmüştür. Böylece "kolluk kuvveti" bulmak için uzağa gitmek zorunda kalmadan köylerde muhtara da başvurulabilecektir. Yine bulunmuş eşya ile ilgili, bulan kimseye, sahibini bulma konusunda araştırma yapmak ve gerekiyorsa ilân etme ödevi de yüklenmiştir.

"Bulunan şey önemli ölçüde değerliyse", "kolluk kuvvetlerine veya muhtara" bildirim bir zorunluluk olacaktır; burada yürürlükteki metinde "bir lira" denmesi gibi, belirli bir miktardan söz edilmemiştir. Çünkü konulabilecek bir miktar; her zaman sübjektif olabilecek ve zaman içinde değersiz hâle gelebilecektir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Kaybedilmiş bir şeyi bulan kişinin, onu sahibine ulaştırmak için bildirim, araştırma ve gerektiğinde ilân yükümlülüklerini düzenler.

Bulunan eşya sahipsiz değildir; malik onu kaybetmekle mülkiyetini yitirmez. Bu yüzden bulan kişi şeyi kendine mal edemez. Yükümlülükleri şunlardır:

• Sahibini biliyorsa ona haber vermelidir.
• Sahibini bilmiyorsa ya polise veya jandarmaya, köylerde muhtara bildirmeli ya da sahibini kendisi araştırıp gerektiğinde ilân etmelidir.
• Bulunan şey önemli ölçüde değerliyse kendi araştırması yetmez; her durumda polise, jandarmaya veya muhtara bildirmelidir. Kanun bunun için bir tutar belirlememiştir. Gerekçeye göre sabit bir miktar zamanla anlamını yitireceği için bu yol seçilmiştir.

Üçüncü fıkra özel bir durumu düzenler. Oturulan bir evde, bir işyerinde ya da hastane, okul veya resmî daire gibi kamu hizmeti görülen bir yerde eşya bulan kişi, onu o yerin sahibine, kiracısına ya da oradaki denetim ve gözetim görevlisine teslim etmelidir. Bu durumda yer sahibi, kiracı veya kurum bulan sayılır (TMK m. 771/3).

Bulan kişi yükümlülüklerini yerine getirirse, malik beş yıl içinde ortaya çıkmadığında şeyin mülkiyetini kazanır; malik çıkarsa giderlerini ve uygun bir ödül isteyebilir (TMK m. 771). Bulunan eşyayı sahibine vermeden ve yetkili makama bildirmeden kendine mal etmek ayrıca suç oluşturur (5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 160).

Gerekçede geçen "lükata", bulunmuş eşyanın eski Kanundaki adıdır. "Yürürlükteki metin" ise 743 sayılı eski Türk Kanunu Medenîsidir.