TMK Madde 768 – Sahipsiz duruma gelen hayvanlar

TMK Madde 768 metni

Kazanılması / Sahiplenme / Sahipsiz duruma gelen hayvanlar

Madde 768

Tutulan av hayvanları, yeniden serbest kalır ve sahipleri onları gecikmeksizin ve ara vermeksizin aramaz ve tekrar tutmak için uğraşmazsa, sahipsiz duruma gelirler.

Ehlileştirilmiş hayvanlar tekrar vahşileşir ve sahiplerine dönmezlerse, sahipsiz duruma gelirler.

Arı oğulu başkasının taşınmazına uçmuş olmakla sahipsiz duruma gelmez.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 768 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 692 nci maddesini karşılamaktadır.

Madde anlaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. İsviçre Medenî Kanununun 719 uncu maddesine uygun olarak üç fıkra hâline getirilmiştir. Madde başlığında "Kaçmış hayvanlar" yerine, madde metniyle uyumlu olacak şekilde, "Sahipsiz duruma gelen hayvanlar" şeklinde ifade edilmesi uygun görülmüştür.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Kaçan av hayvanlarının, yeniden vahşileşen ehlileştirilmiş hayvanların ve uçup giden arı oğulunun hangi durumda sahipsiz hâle geleceğini belirler.

Sahipsiz duruma gelen hayvanı herkes sahiplenebilir (TMK m. 767). Bu yüzden malikin hayvan üzerindeki mülkiyetini ne zaman yitirdiğini bilmek önemlidir. Madde üç durumu ayırır:

• Tutulmuş bir av hayvanı, örneğin kafeste veya çitle çevrili bir alanda tutulan yabani bir hayvan kaçarsa, maliki onu hemen ve ara vermeden aramalı, yeniden yakalamaya çalışmalıdır. Bunu yapmazsa hayvan sahipsiz olur.
• Ehlileştirilmiş, yani türü itibarıyla yabani olduğu hâlde insana alıştırılmış bir hayvan yeniden vahşileşir ve sahibine dönmezse sahipsiz olur.
• Arı oğulu, yani kovandan ayrılıp yeni yuva arayan arı kümesi, başka birinin arazisine uçtu diye sahipsiz hâle gelmez. Arıcının mülkiyeti devam eder.

Kedi ve köpek gibi evcil hayvanlar bu maddenin kapsamında değildir. Bunlar kaçmakla sahipsiz olmaz; kaybolmuş bir evcil hayvanı bulan kişi için bulunmuş eşyaya ilişkin hükümler uygulanır (TMK m. 769–771).

Arı oğulunun başkasının kovanına girmesi ise ayrıca düzenlenmiştir. Bu durumda arılar, bir bedel ödenmesi gerekmeksizin kovanın malikine ait olur (TMK m. 774/2).