TMK Madde 759 – Aynı yataktan beslenen kaynaklar

TMK Madde 759 metni

Kaynak ve yeraltı suları / Aynı yataktan beslenen kaynaklar

Madde 759

Değişik maliklere ait komşu kaynaklar, ortak bir ana kaynaktan beslenmekte ise maliklerden her biri, bu kaynakların birlikte tutulmasını ve suyun hak sahiplerine o zamana kadarki yararlanmaları oranında dağıtılmasını isteyebilir.

Hak sahipleri, ortak tesis masraflarını yararlanmaları oranında üstlenirler.

Birinin karşı çıkması hâlinde, hak sahiplerinden her biri, diğer kaynaklardaki su azalacak olsa bile, kendi kaynağındaki suyun tutulup akıtılması için gerekli işleri yapabilir ve kendi kaynağına gelen suyun miktarı bu işler sonunda çoğaldığı takdirde, ancak bu çoğalma oranında bir bedel vermekle yükümlü olur.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 759 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 682 nci maddesini karşılamaktadır.

Maddenin "Müşterek kaynaklar" şeklindeki kenar başlığı, "Aynı yataktan beslenen kaynaklar" olarak değiştirilmiştir.

Madde İsviçre aslı olan 708 inci maddeye uygun olarak üç fıkra hâline getirilmiştir. Hüküm değişikliği yoktur. Ancak maddenin son fıkrasının son cümlesinde yürürlükteki metinde "tazminat" deyimi isabetli bulunmamış, burada gerçek bir tazminat değil "denkleştirme bedeli" olduğu düşüncesinden hareketle "tazminat" deyimi yerine "bedel" deyimi kullanılmıştır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Bu madde, farklı kişilere ait olup aynı ana kaynaktan beslenen komşu kaynaklarla ilgili hakları düzenler. Kaynaklardan birinden fazla su alınması diğerlerindeki suyu azaltabileceğinden, kanun bu ortak su yatağının paylaşımı için bir düzen kurar.

• Maliklerden her biri, kaynakların birlikte tutulmasını ve suyun hak sahiplerine o zamana kadarki yararlanmaları oranında dağıtılmasını isteyebilir.
• Ortak tesisin giderleri de hak sahipleri arasında yararlanma oranında paylaşılır.
• Maliklerden biri ortak tesise karşı çıkarsa, diğer hak sahiplerinden her biri, öteki kaynaklardaki su azalacak olsa bile, kendi kaynağındaki suyu tutup akıtmak için gerekli işleri yapabilir. Bu işler sonunda kendi kaynağına gelen su artarsa, yalnızca bu artış oranında bir bedel öder.

Böylece ortak çözüme karşı çıkan malik, diğerlerinin kendi kaynaklarını geliştirmesini engelleyemez.

Gerekçeye göre eski Kanundaki "Müşterek kaynaklar" başlığı değiştirilmiş, hüküm değişikliği yapılmamıştır. Son fıkradaki "tazminat" kelimesi ise burada gerçek bir tazminat değil denkleştirme bedeli söz konusu olduğu için "bedel" olarak değiştirilmiştir.