TMK Madde 757 – Tazminat

TMK Madde 757 metni

Kaynak ve yeraltı suları / Kaynaklara zarar verilmesi / Tazminat

Madde 757

Önemli ölçüde yararlanılan veya yararlanmak amacıyla suyu biriktirilen kaynakları veya kuyuları kazı, yapı veya benzeri faaliyetler yüzünden kısmen olsun keserek ya da kirleterek malikine veya onda hak sahibi olana zarar veren kimse, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Zarar kasten veya ihmal yoluyla verilmemişse ya da zarar görenin de kusuru varsa hâkim, tazminatın gerekip gerekmediğini, gerekiyorsa miktar ve türünü takdir eder.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 757 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 680 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddenin aslı olan İsviçre Medenî Kanununun 706 ncı maddesinin Almanca metni esas alınarak; kuyuları da kapsayacak şekilde kaleme alınmıştır.

Maddenin, kaynak Kanunun Almanca konu başlığı "kaynakların kesilmesi" şeklinde ise de, maddenin içeriğine uygun olarak konu başlığı "Kaynaklara zarar verilmesi" şeklinde düzenlenmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Kullanılan bir kaynağı veya kuyuyu kazı, yapı gibi faaliyetlerle kesen ya da kirleten kişi, malikin veya hak sahibinin bu yüzden uğradığı zararı gidermekle yükümlüdür.

Sorumluluk için şu şartlar aranır:

• Zarar gören, önemli ölçüde yararlanılan veya suyu biriktirilen bir kaynak ya da kuyu olmalıdır.
• Zarar kazı, yapı veya benzeri bir faaliyet sonucunda, suyun kısmen de olsa kesilmesi veya kirletilmesi yoluyla doğmalıdır.
• Kaynağın malikinin veya kaynak üzerinde hak sahibi olan kişinin, örneğin kaynak hakkı sahibinin (TMK m. 837), zararı bulunmalıdır.

Zarar veren, kural olarak bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar kasten veya ihmal yoluyla verilmemişse ya da zarar görenin de kusuru varsa, tazminata hükmedilip hükmedilmeyeceğini, hükmedilecekse miktarını ve türünü hâkim takdir eder. Böylece kusuru olmayan kişi de sorumlu tutulabilir; ancak hâkimin geniş bir takdir yetkisi vardır.

Gerekçeye göre madde, İsviçre Medenî Kanununun Almanca metni esas alınarak kuyuları da kapsayacak şekilde yazılmıştır. Tazminatın yanında kaynağın eski hâline getirilmesi de istenebilir (TMK m. 758).