TMK Madde 749 – Sınırlıklar
TMK Madde 749 metni
Taşınmaz mülkiyetinin kısıtlamaları / Komşu hakkı / Sınırlıklar
Madde 749
Sınırlıklar üzerinde paylı mülkiyete ilişkin hükümler saklı kalmak üzere; her arazi maliki, taşınmazının sınırının çit veya duvar gibi sınırlıklarla çevrilmesi için yapılan giderleri karşılar.
Arazinin sınırlıklarla çevrilmesi yükümlülüğü ve biçimine ilişkin özel kanun hükümleri saklıdır.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 749 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 673 üncü maddesini karşılamaktadır.
Yürürlükteki Kanunda maddenin kenar başlığı "Hail" şeklindedir. 1971 tarihli Tasarıda bu madde için kullanılan "Sınırlık" ifadesi isabetli bulunduğundan, bu ifadeden esinlenerek maddenin kenar başlığı "Sınırlıklar" olarak düzenlenmiştir.
Madde İsviçre aslı olan 697 nci maddeye uygun olarak iki fıkra hâline getirilmiştir. Birinci fıkrada sınırlıklar üzerinde paylı mülkiyete ilişkin hükümler saklı tutulmuştur. Bu saklı tutulan hükümler dışında, her arazi malikinin, taşınmazının sınırının çit veya duvar gibi sınırlıklarla çevrilmesi giderlerine katlanması zorunluluğu getirilmiştir.
Maddenin ikinci fıkrasında sınırlıklarla çevrilme yükümlülüğü ve biçimine ilişkin özel kanun hükümlerinin saklı olduğu hükme bağlanmıştır.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Bu madde, arazinin sınırını çit veya duvar gibi sınırlıklarla çevirmek için yapılan giderleri kimin karşılayacağını düzenler. Kural olarak her arazi maliki, kendi taşınmazının sınırını çevirmenin giderlerini kendisi karşılar.
Bu kural, sınırlıklar üzerindeki paylı mülkiyete ilişkin hükümleri saklı tutar. İki komşuyu ayıran ve aksi ispat edilmedikçe her iki komşunun paylı malı sayılan sınırlıklar (TMK m. 721) için giderler, paylı mülkiyet kurallarına göre paydaşlar arasında payları oranında paylaşılır (TMK m. 694).
Madde arazinin çevrilmesini zorunlu kılmaz; çevirme yapılırsa giderin kime ait olacağını belirler. Arazinin çevrilmesinin zorunlu olup olmadığı ve çevirmenin biçimi, ikinci fıkra uyarınca özel kanun hükümlerine bırakılmıştır.
Gerekçeye göre eski Kanunda "Hail" başlığını taşıyan hüküm, 1971 tarihli Tasarıdaki "Sınırlık" ifadesinden esinlenerek "Sınırlıklar" başlığıyla yeniden kaleme alınmış ve İsviçre Medenî Kanununa uygun olarak iki fıkraya ayrılmıştır.