TMK Madde 71 – Diğer yükümlülükler
TMK Madde 71 metni
Üyelik / Kapsamı / Üyelerin yükümlülükleri / Diğer yükümlülükler
Madde 71
Üyeler, dernek düzenine uymak ve derneğe sadakat göstermekle yükümlüdürler.
Her üye, derneğin amacına uygun davranmak, özellikle amacın gerçekleşmesini güçleştirici veya engelleyici davranışlardan kaçınmakla yükümlüdür.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 71 gerekçesi
Madde "Diğer yükümlülükler" kenar başlığı altında üyelerin manevî yükümlülüklerinin neler olduğunu düzenlemektedir. Bu yükümlülüklerin birer birer belirtilmesindeki güçlük göz önünde tutularak birinci fıkrada genel düzenlemeye yer verilmiş, ikinci fıkrada ise bu kapsamda değerlendirilebilecek bazı özel nitelikli yükümlülükler sayılmıştır.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Madde, dernek üyelerinin ödenti dışındaki yükümlülüklerini, yani dernek düzenine uyma ve derneğe sadakat gösterme borcunu düzenler.
Gerekçe bu yükümlülükleri "manevî yükümlülükler" olarak adlandırır. Bunları tek tek saymak güç olduğu için birinci fıkrada genel bir kural konmuş, ikinci fıkrada ise bu kuralın bazı özel görünümleri belirtilmiştir.
Dernek düzenine uyma yükümlülüğü, üyenin kanuna, tüzüğe ve organların usulüne uygun olarak aldığı kararlara uymasını ifade eder. Sadakat yükümlülüğü ise üyenin derneğin çıkarlarını gözetmesini ve derneğe zarar verecek davranışlardan kaçınmasını gerektirir.
İkinci fıkraya göre her üye derneğin amacına uygun davranmak, özellikle bu amacın gerçekleşmesini güçleştiren veya engelleyen davranışlardan kaçınmak zorundadır. Örneğin bir çevre koruma derneğinin üyesinin, derneğin karşı çıktığı bir projeyi derneğin adını kullanarak desteklemesi bu yükümlülükle bağdaşmaz.
Bu yükümlülüklerin ağır biçimde ihlali, üyenin dernekten çıkarılmasına yol açabilir. Tüzükte çıkarma sebepleri gösterilmişse bunlara göre, gösterilmemişse haklı sebebe dayanılarak çıkarma kararı verilebilir (TMK m. 67).
Yükümlülükler, üyenin dernek içinde görüş bildirmesini, organları eleştirmesini veya genel kurulda karşı oy kullanmasını engellemez. Her üyenin derneğin faaliyetlerine ve yönetimine katılma hakkı vardır (TMK m. 68/2).
Üyenin para borcu niteliğindeki ödenti yükümlülüğü ise bir önceki maddede düzenlenmiştir (TMK m. 70).