TMK Madde 646 – Genel olarak

TMK Madde 646 metni

Genel olarak

Madde 646

Yasal mirasçılar, gerek kendi aralarında, gerek atanmış mirasçılarla birlikte mirası aynı kurallara göre paylaşırlar.

Aksine düzenleme olmadıkça mirasçılar, paylaşmanın nasıl yapılacağını serbestçe kararlaştırırlar.

Tereke mallarına zilyet olan veya mirasbırakana borçlu bulunan mirasçılar, paylaşma sırasında bu konuda eksiksiz bilgi vermekle yükümlüdürler.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 646 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 586 ncı maddesini karşılamaktadır. Madde İsviçre Medenî Kanununun 607 nci maddesindeki aslına uygun olarak üç fıkra hâline getirilmiştir.

Hüküm değişikliği yoktur.

Birinci fıkra hükmüne göre, genelde mirasçılar arasında geçerli olan eşitlik ilkesi uyarınca, yasal ve atanmış mirasçılar, mirasın paylaşılmasında aynı kurallara bağlı olacaklardır. Mirasçılardan bir kısmı, aralarında farklı paylaşma kurallarının geçerli olacağını kararlaştırıp, diğer mirasçıları bunun dışında bırakamazlar. Aynı şekilde, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufla ya da mirasçıların kendi aralarında paylaşma kuralları kararlaştırmadığı durumlarda, 649 uncu ve devamı maddelerinde yer alan paylaşma kuralları bütün mirasçılar için aynı biçimde geçerli olacaktır.

İkinci fıkrada aksine düzenleme olmaması koşuluna bağlı olarak mirasçılar paylaşmanın nasıl yapılacağı konusunda serbest bırakılmıştır. Bu aksine düzenleme, mirasbırakan tarafından yapılmış bir ölüme bağlı tasarruf olabileceği gibi, yürürlükteki kanunlardan kaynaklanan engeller de olabilir.

Üçüncü fıkrada mirasçıların paylaşma sırasında eksiksiz olarak bilgi vermeleri yükümlülüğü getirilmiştir. Eksiksiz bilgi verme hem gerçeğe uygun olmayı hem de verilen bilginin eksik olmamasını ifade eder.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, mirasın paylaşılmasında yasal ve atanmış mirasçıların aynı kurallara tâbi olduğunu, mirasçıların paylaşmayı serbestçe kararlaştırabileceğini ve bilgi verme yükümlülüğünü düzenler.

Yasal mirasçı kanun gereği mirasçı olan kişidir; atanmış mirasçı ise mirasbırakanın vasiyetname veya miras sözleşmesiyle mirasçı yaptığı kişidir. Paylaşma bakımından aralarında fark yoktur. Gerekçeye göre mirasçıların bir kısmı, kendi aralarında farklı kurallar kararlaştırıp diğerlerini bunun dışında bırakamaz.

İkinci fıkra paylaşmada sözleşme serbestisini kabul eder. Mirasçılar hangi malın kime verileceğini, kimin kime ne kadar para ödeyeceğini kendi aralarında belirleyebilir. Bu anlaşma paylaşma sözleşmesiyle yapılır ve yazılı şekle bağlıdır (TMK m. 676). Serbestinin sınırı "aksine düzenleme"dir. Gerekçeye göre bu, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufla koyduğu paylaştırma kuralları (TMK m. 647) olabileceği gibi kanunlardaki engeller de olabilir. Örneğin taşınmazların bölünmesini sınırlayan hükümler (TMK m. 656) mirasçıların anlaşmasıyla aşılamaz.

Mirasçılar anlaşamazsa TMK m. 649 ve devamındaki paylaşma kuralları bütün mirasçılara aynı biçimde uygulanır; uyuşmazlık sulh mahkemesinde görülür (TMK m. 642).

Üçüncü fıkra bilgi verme yükümlülüğü getirir. Tereke mallarını elinde bulunduran veya mirasbırakana borçlu olan mirasçı, paylaşma sırasında bunu eksiksiz bildirmelidir. Örneğin mirasbırakanın arabasını kullanan ya da ondan borç para almış olan mirasçı bu durumu saklayamaz. Gerekçeye göre eksiksiz bilgi hem doğru hem tam olmayı ifade eder. Mirasçıların birbirine karşı genel bilgi verme yükümlülüğü ayrıca TMK m. 649/2'de düzenlenmiştir.