TMK Madde 62 – İlk genel kurul toplantısı

TMK Madde 62 metni

Kuruluşu / Tüzel kişiliğin kazanılması / İlk genel kurul toplantısı

Madde 62

(Değişik: 4/11/2004-5253/38 md.)

Dernekler, 60 ıncı maddenin son fıkrası gereğince yapılan yazılı bildirimi izleyen altı ay içinde ilk genel kurul toplantılarını yapmak ve zorunlu organlarını oluşturmakla yükümlüdürler.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 62 gerekçesi

Maddede yeni kurulmuş olan bir derneğin ilk genel kurul toplantısını tüzüğünün gazetede yayımlandığı günü izleyen altı ay içinde yapması ve kanunen kurulması gerekli olan organlarını bu genel kurul toplantısında oluşturması zorunluluğu getirilmektedir. Derneğin fiil ehliyetinin başlayabilmesi, yani dernek adına hukukî işlemlere girişilebilmesi ancak bu zorunlu organların oluşturulmasıyla mümkün olabilecektir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Madde, yeni kurulan bir derneğin ilk genel kurul toplantısını hangi süre içinde yapacağını ve zorunlu organlarını ne zaman oluşturacağını düzenler.

Dernek, kuruluş belgelerini mülkî amire verdiği anda tüzel kişilik kazanır (TMK m. 59). Mülkî amir belgeleri inceler; bir eksiklik yoksa veya eksiklik giderilmişse durumu derneğe yazıyla bildirir (TMK m. 60/3). Bu yazılı bildirimi izleyen altı ay içinde dernek:

• ilk genel kurul toplantısını yapmalı,
• bu toplantıda genel kurulun yanındaki diğer zorunlu organları, yani yönetim kurulunu ve denetim kurulunu oluşturmalıdır (TMK m. 72).

Kuruluştan ilk genel kurula kadar geçen dönem için tüzükte bir geçici yönetim kurulu gösterilir (TMK m. 58). Gerekçeye göre zorunlu organların oluşturulması, derneğin fiil ehliyeti, yani kendi adına hukukî işlem yapabilmesi bakımından belirleyicidir (TMK m. 49).

Yükümlülüğe uyulmamasının sonucu ağırdır. İlk genel kurul toplantısı kanunda öngörülen sürede yapılmaz ve zorunlu organlar oluşturulmazsa dernek kendiliğinden sona erer (TMK m. 87'nin 2. bendi). Her ilgili, derneğin sona erdiğinin sulh hâkimince tespit edilmesini isteyebilir.

Madde 4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Kanunla değiştirilmiştir ve gerekçe ilk metne aittir. Gerekçede altı aylık sürenin tüzüğün gazetede yayımlandığı günden başlayacağı belirtilmektedir. Tüzüğün gazetede ilânını öngören TMK m. 61 aynı Kanunla kaldırılmış, süre bugünkü metinde mülkî amirin TMK m. 60'ın son fıkrasına göre yaptığı yazılı bildirime bağlanmıştır.