TMK Madde 592 – Genel olarak

TMK Madde 592 metni

Terekenin resmen yönetilmesi / Genel olarak

Madde 592

Aşağıdaki hâllerde sulh hâkimi re'sen mirasın resmen yönetilmesine karar verir:

1. Mirasçılardan birinin uzun süreden beri bulunamaması ve temsilci de bırakmaması hâlinde menfaati gerektiriyorsa,

2. Mirasta hak sahibi olduğunu ileri sürenlerden hiçbiri mirasçılık sıfatını yeterince ispatlayamazsa veya bir mirasçı bulunup bulunmadığı şüpheli olursa,

3. Mirasçıların tamamı bilinmiyorsa,

4. Kanunda özel olarak öngörülmüşse.

Mirasbırakan terekenin tamamı üzerinde yetkili olmak üzere vasiyeti yerine getirme görevlisi atamış ise, önemli bir engel bulunmadıkça terekenin yönetimi ona verilir.

Mirasbırakan velâyet veya vesayet altında idiyse; veli veya vasi bir sakınca olmadıkça terekenin yönetimiyle görevlendirilir.

Sulh hâkimi, terekeyi yönetmekle görevlendirilen kimseye, istemi hâlinde terekeden karşılanmak üzere uygun bir ücret ödenmesine karar verir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 592 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 533 üncü maddesini karşılamaktadır. Kenar başlıklarıyla birlikte anlaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır.

Yürürlükteki maddenin (1) numaralı bendinde yer alan "mirasçının... hissesi hakkında" şeklindeki ifade metinden çıkarılmıştır. Zira mirasçılar arasında miras ortaklığı söz konusu olup, paylı bir hak sahipliği mevcut değildir. Bu nedenle maddede hisseden söz edilmesi isabetli görülmemiştir.

Maddenin ikinci fıkrasında resmen yönetme görevini kimin yerine getireceği düzenlenmiştir. Maddenin üçüncü fıkrasında, tereke yönetiminin mirasbırakanın veli veya vasisine verilmesi, bunda bir sakınca bulunmaması koşuluna bağlanmıştır. İsviçre Medenî Kanununun 554 üncü maddesinin beşinci bendinde bu husus vesayetle sınırlı olarak düzenlenmiştir. Ancak aynı ihtiyacın velâyette de doğacağı düşüncesiyle, velâyet altında ölen kişiler için de hüküm getirilmiştir.

Yürürlükteki maddede terekeyi resmen yöneten kimseye verilecek ücret konusunda bir boşluk bulunduğundan, bunu gidermek amacıyla, resmî yöneticilerin istemleri üzerine kendilerine uygun bir ücret ödenmesi maddeye son fıkra olarak eklenmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Sulh hâkiminin hangi durumlarda terekenin resmen yönetilmesine kendiliğinden karar vereceğini ve yönetimin kime verileceğini düzenler.

Resmen yönetim, terekenin sulh hâkiminin gözetiminde bir yönetici tarafından idare edilmesidir. Mirasçılar belli olana veya mirasa sahip çıkabilecek duruma gelene kadar sürer. Hâkim bu kararı kimsenin başvurusunu beklemeden, kendiliğinden verir. Kanunda sayılan durumlar şunlardır:

• Mirasçılardan biri uzun süredir bulunamıyor, temsilci de bırakmamışsa ve bu kişinin menfaati bunu gerektiriyorsa.
• Mirasta hak iddia edenlerden hiçbiri mirasçı olduğunu yeterince ispat edemiyorsa ya da bir mirasçı bulunup bulunmadığı şüpheliyse.
• Mirasçıların tamamı bilinmiyorsa.
• Kanunda özel olarak öngörülen diğer hâllerde. Örneğin ortada bulunmayan mirasçının payı da resmen yönetilir (TMK m. 586).

Yönetimin kime verileceği konusunda iki kural vardır. Mirasbırakan terekenin tamamı üzerinde yetkili bir vasiyeti yerine getirme görevlisi atamışsa (TMK m. 550), önemli bir engel yoksa yönetim ona verilir. Mirasbırakan ölümünden önce velayet veya vesayet altındaysa, bir sakınca bulunmadıkça yönetim veli veya vasiye bırakılır. Gerekçeye göre İsviçre'deki karşılığı yalnızca vasiyi anarken Türk Kanunu aynı ihtiyacın velayette de doğacağı düşüncesiyle veliyi de kapsama almıştır.

Terekeyi yönetmekle görevlendirilen kişi ücret isteyebilir. Sulh hâkimi, istem üzerine ona terekeden ödenmek üzere uygun bir ücret belirler. Yöneticinin görev ve yetkileri TMK m. 593'te, mirasçıların bilinmediği hâllerde yapılacak ilân TMK m. 594'te düzenlenmiştir.