TMK Madde 585 – Geri verme

TMK Madde 585 metni

Gaiplik / Gaibin mirası / Geri verme

Madde 585

Gaip ortaya çıkarsa veya üstün hak sahibi olduklarını ileri sürenler bu sıfatlarını ispat ederlerse, tereke mallarını teslim almış olanlar, aldıkları malları zilyetlik kuralları uyarınca geri vermekle yükümlüdürler.

İyiniyetli olanların üstün hak sahiplerine geri verme yükümlülükleri, miras sebebiyle istihkak davasına ilişkin zamanaşımı süresine tâbidir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 585 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 527 nci maddesini karşılamaktadır. Hüküm değişikliği yoktur.

Yürürlükteki metinde kenar başlık "Geri verme mükellefiyeti" şeklinde iken, "mükellefiyet" sözcüğü gereksiz görülerek çıkarılmıştır.

Maddeye göre, üstün hak sahibi olanlar ya da gaip, kanunda öngörülen güvence süreleri içinde ortaya çıkarsa, tereke mallarını elinde bulunduranlar, bunları üstün hak sahibine ya da gaibe geri vermekle yükümlüdürler. Ancak geri verme yükümlüsünün, tereke mallarına el koyarken gösterdiği güvencenin süresi dolduktan sonra üstün hak sahibinin ya da gaibin çıkagelmesi durumunda, güvence süresi dolmuş olmasına rağmen, zilyedin geri verme yükümü devam eder. Ancak bu geri verme yükümlülüğü, daha önce gösterilen güvencenin miktarına göre daha az olabilir. Zira böyle bir durumda geri verme 993-995 inci maddeler hükümlerine, yani zilyetlikte geri verme hükümleri uyarınca yapılacaktır. Bu hükümler uyarınca, geri verme yükümlüsünün iyiniyetli olup olmamasına göre geri verme yükümlülüğünün kapsamı değişecektir.

Tereke mallarını ellerinde bulunduranlar iyiniyetli iseler, üstün hak sahibine karşı geri verme yükümlülükleri miras sebebiyle istihkak davasının bağlı olduğu zamanaşımına (m.639) bağlıdır. Geri verme yükümlüsünün iyiniyetli olmaması durumunda ise, bu yükümlülük herhangi bir süreye bağlı olmayacaktır.

Geri verme yükümlüsünün gaibe karşı olan geri verme yükümlülüğü ise, iyiniyetli olup olmamasına bakılmaksızın, herhangi bir süreye bağlı tutulmamıştır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Gaip geri döner veya daha güçlü hakka sahip mirasçılar ortaya çıkarsa, tereke mallarını teslim almış olanlar bunları zilyetlik kurallarına göre geri vermek zorundadır.

Gaiplik kararı üzerine tereke mallarını güvence karşılığında teslim alan kişiler (TMK m. 584), bu malların gerçek sahibi ortaya çıkarsa onları geri vermekle yükümlüdür. Gerçek sahip iki durumda ortaya çıkar:

• Gaip kişi sağ olarak geri döner.
• Üstün hak sahibi olduğunu ileri sürenler bu sıfatlarını ispat eder. Gaibin bilinmeyen bir çocuğunun ortaya çıkması veya mirası başkasına bırakan bir vasiyetnamenin bulunması buna örnektir.

Geri verme zilyetlik kurallarına göre yapılır (TMK m. 993–995). Malları iyiniyetle elinde bulunduran kişi, onları olağan biçimde kullanmasından dolayı tazminat ödemek zorunda değildir ve yaptığı zorunlu ve yararlı giderleri isteyebilir. İyiniyetli olmayan kişi ise malı haksız alıkoyması yüzünden verdiği zararları ve elde ettiği ürünleri karşılamak zorundadır.

İkinci fıkraya göre iyiniyetli kişilerin üstün hak sahiplerine karşı geri verme yükümlülüğü, miras sebebiyle istihkak davasının zamanaşımı süresine tâbidir. Bu dava, davacının mirasçı olduğunu ve malın davalının elinde bulunduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde mirasbırakanın ölümünden veya vasiyetnamenin açılmasından başlayarak on yıl içinde açılmalıdır (TMK m. 639).

Gerekçeye göre güvence süresinin dolmuş olması geri verme yükümlülüğünü sona erdirmez ve geri dönen gaibin kendisine karşı geri verme yükümlülüğü herhangi bir süreye bağlı değildir.