TMK Madde 575 – Açılma ve değerlendirme anı

TMK Madde 575 metni

Açılma ve değerlendirme anı

Madde 575

Miras, mirasbırakanın ölümüyle açılır. Mirasbırakanın sağlığında yapmış olduğu mirasla ilgili kazandırmalar ve paylaştırmalar, terekenin ölüm anındaki durumuna göre değerlendirilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 575 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 517 nci maddesini karşılamaktadır.

İsviçre Medenî Kanununun 537 nci maddesinin kenar başlığı "Mirasbırakan yönünden şartı" şeklindedir. Ancak, maddede mirasın hangi anda açıldığı ve terekenin hangi andaki değerinin esas alınacağı hususları düzenlenmekte olduğundan, yürürlükteki "Açılma sebebi" şeklindeki kenar başlığı bu amaca uygun olarak "Açılma ve değerlendirme anı" biçiminde değiştirilmiştir.

Böylelikle mirasbırakanın, ölüme bağlı kazandırmaların konusu olan tereke malları ile mirasçılar arasında paylaşılması söz konusu olan tereke mallarının ölüm anındaki değerlerinin esas alınacağı açıklık kazanmaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Miras, mirasbırakanın ölümüyle açılır ve sağlıkta yapılan mirasla ilgili kazandırmalar terekenin ölüm anındaki durumuna göre değerlendirilir.

Mirasın açılması, mirasbırakanın malvarlığının mirasçılara geçişinin başladığı andır. Bu an mirasbırakanın ölüm anıdır. Mirasçılar mirası bu anda kanun gereği, ayrıca bir işleme gerek olmadan kazanır (TMK m. 599). Hakkında gaiplik kararı verilen kişi bakımından da ölüme bağlı haklar, ölümü ispatlanmış gibi kullanılır (TMK m. 35).

Ölüm anı birçok sonucu belirler:

• Kimin mirasçı olduğu bu ana göre tespit edilir; mirasçının bu anda sağ ve mirasa ehil olması gerekir (TMK m. 580).
• Tasarruf edilebilir kısım terekenin ölüm günündeki durumuna göre hesaplanır (TMK m. 507).
• Mirası ret süresi gibi birçok süre ölümün öğrenilmesine bağlanmıştır (TMK m. 606).

Mirasbırakan sağken mirasçıların onun malvarlığı üzerinde bir hakkı yoktur. Gelecekteki miras hakkına ilişkin bağlayıcı anlaşmalar ancak miras sözleşmesiyle yapılabilir.

İkinci cümle, mirasbırakanın sağlığında yaptığı mirasla ilgili kazandırmaların ve paylaştırmaların, terekenin ölüm anındaki durumuna göre değerlendirileceğini belirtir. Mirasbırakanın sağlığında bir çocuğuna miras payına mahsuben verdiği bir malın, saklı pay veya denkleştirme hesabında nasıl dikkate alınacağı buna örnektir.