TMK Madde 523 – Güvence

TMK Madde 523 metni

Artmirasçı atama / Güvence

Madde 523

Önmirasçıya geçen mirasın sulh mahkemesince defteri tutulur.

Mirasbırakan açıkça bağışık tutmadıkça, mirasın önmirasçıya teslimi onun güvence göstermesine bağlıdır. Taşınmazlarda bu güvence, yeterli görüldüğü takdirde mirası geçirme yükümlülüğünün tapu kütüğüne şerh verilmesiyle de sağlanabilir.

Önmirasçı güvence göstermez veya artmirasçının beklenen haklarını tehlikeye düşürürse, mirasın resmen yönetimine karar verilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 523 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 470 inci maddesini karşılamaktadır.

Madde, 1984 tarihli öntasarının 447 nci maddesinde olduğu gibi İsviçre Medenî Kanununun 490 ıncı maddesi göz önünde tutulmak suretiyle üç fıkra hâlinde arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır.

Maddenin ikinci fıkrasında önmirasçının "güvence vermesi" yerine "güvence göstermesi" deyimi kullanılmıştır. Bununla, güvencenin sadece rehin şeklindeki maddî güvenceler olması gerekmediği, kefalet şeklinde güvencelerin de gösterilebileceği ifade edilmek istenmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Önmirasçıya geçen miras için sulh mahkemesi defter tutar; önmirasçı kural olarak artmirasçının hakkını koruyacak bir güvence göstermek zorundadır.

Önmirasçı mirasın maliki olur, ancak onu ileride artmirasçıya devretmekle yükümlüdür (TMK m. 524). Madde, artmirasçının bu süre içinde zarar görmemesi için üç önlem öngörür.

Birinci önlem defter tutulmasıdır. Sulh mahkemesi önmirasçıya geçen malları ve değerleri bir deftere geçirir. Böylece geçiş anında neyin devredilmesi gerektiği belli olur. Bu önlem her durumda uygulanır.

İkinci önlem güvencedir. Önmirasçı, mirası teslim alabilmek için güvence göstermelidir. Gerekçeye göre güvence yalnızca rehin gibi maddi bir güvence olmak zorunda değildir; kefalet de gösterilebilir. Taşınmazlarda mahkeme yeterli görürse güvence, mirası artmirasçıya geçirme yükümlülüğünün tapu kütüğüne şerh verilmesiyle sağlanabilir. Bu şerh sayesinde önmirasçıdan taşınmazı satın alan kişi de artmirasçının hakkıyla bağlı olur. Mirasbırakan, önmirasçıyı güvence yükümlülüğünden açıkça muaf tutabilir.

Üçüncü önlem resmî yönetimdir. Önmirasçı güvence göstermezse ya da artmirasçının beklenen haklarını tehlikeye düşürürse, örneğin malları değerinin altında elden çıkarır veya bakımsız bırakırsa, sulh mahkemesi mirasın resmen yönetilmesine karar verir. Bu durumda tereke, mahkemenin görevlendirdiği bir yönetici tarafından yönetilir (TMK m. 592 vd.).