TMK Madde 498 – Evlilik dışı hısımlar

TMK Madde 498 metni

Kan hısımları / Evlilik dışı hısımlar

Madde 498

Evlilik dışında doğmuş ve soybağı, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulmuş olanlar, baba yönünden evlilik içi hısımlar gibi mirasçı olurlar.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 498 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 443 üncü maddesini karşılamaktadır.

Madde evlilik dışında doğmuş olmakla beraber soybağı sonradan tanıma veya hâkim hükmü ile oluşturulanların evlilik içi hısımlar gibi mirasçı olacakları ilkesini getirmektedir. Evlilik dışı doğanlarla ilgili olarak, Anayasa Mahkemesinin 11.9.1987 tarih ve E. 1987/1, K.1987/18 sayılı, sahih nesepli çocuklarla gayri sahih nesepli çocukların baba tarafından birlikte mirasçı olmaları hâlinde farklı oranlarda mirasçı olmalarını düzenleyen Medenî Kanunun 443 üncü maddesinin ikinci fıkrasını iptal kararı vermesini takiben, yürürlükteki Kanunun 443 üncü maddesini tekrar düzenleyen 3678 sayılı Kanunun getirdiği, "Nesebi sahih olmayan hısımlar, nesebi sahih hısımlar gibi mirasçılık hakkına haizdir." şeklindeki düzenlemenin ortaya çıkan sorunlar ve bu sorunların çözümü için Yargıtayın 22.2.1997 tarihli 1996/1 esas ve 1997/1 karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının yaklaşımı dikkate alınarak, evlilik dışı doğan çocuklara ilişkin olarak baba ile olan soybağına ilişkin farklı ve yeni düzenlemeler ışığında, evlilik dışında doğmuş ve soybağı tanıma veya hâkim hükmüyle kurulanlar evlilik içi hısımlar gibi mirasçı olacağı düzenlemesi getirilmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Evlilik dışında doğan çocuk, babasıyla soybağı tanıma veya mahkeme kararıyla kurulmuşsa, baba tarafından evlilik içinde doğmuş bir çocukla aynı şekilde ve aynı oranda mirasçı olur.

Soybağı, çocuk ile ana ve baba arasındaki hukuki bağdır. Ana ile soybağı doğumla kendiliğinden kurulur (TMK m. 282). Bu nedenle evlilik dışında doğan çocuk annesine ve annesinin akrabalarına zaten mirasçıdır. Baba ile soybağı ise ana ile evlilik dışında ancak iki yolla kurulur:

• Babanın çocuğu tanıması. Tanıma, nüfus memuruna veya mahkemeye yazılı başvuruyla, resmî senetle ya da vasiyetnameyle yapılabilir (TMK m. 295).
• Babalık davası sonunda verilen mahkeme kararı (TMK m. 301). Baba ölmüşse dava onun mirasçılarına karşı açılır.

Ana ve baba sonradan birbiriyle evlenirse çocuk kendiliğinden evlilik içinde doğmuş çocuklara ilişkin hükümlere tâbi olur (TMK m. 292).

Soybağı bu yollardan biriyle kurulduğunda madde, çocuğu ve onun altsoyunu baba tarafı bakımından evlilik içi hısımlarla tamamen eşit tutar. Çocuk babasına, babasının ana babasına ve baba tarafındaki diğer akrabalara, onlar da çocuğa aynı kurallarla mirasçı olur. Evlilik içi kardeşlerle birlikte mirasçı olduğunda payı onlarınkiyle aynıdır; saklı payı da aynıdır (TMK m. 506). Soybağı kurulmamışsa, biyolojik baba belli olsa bile çocuk ona mirasçı olamaz.

Gerekçede anlatıldığı gibi eski Medenî Kanun döneminde bu çocukların baba tarafından daha düşük oranda mirasçı olmasını öngören hüküm Anayasa Mahkemesince iptal edilmiş, ardından 3678 sayılı Kanunla eşitlik getirilmişti. 4721 sayılı Kanun bu eşitliği, soybağının kurulma yollarıyla birlikte açık bir kurala bağlamıştır.

Yurt dışında verilmiş bir babalık kararının Türkiye'de hüküm doğurması ve nüfus kütüğüne işlenmesi için kararın Türk mahkemesince tanınması gerekir (MÖHUK m. 58).