TMK Madde 491 – Vasinin görevine son verilmesi

TMK Madde 491 metni

Vasinin görevine son verilmesi

Madde 491

Son rapor ve kesin hesap onaylandıktan ve malvarlığı vesayet altındaki kişiye, mirasçılarına veya yeni vasiye teslim edildikten sonra, vesayet makamı vasinin görevinin sona erdiğine karar verir.

Vesayet makamı, son rapor ve kesin hesabın onaylanması veya reddi konusundaki kararı ile birlikte kesin hesabı vesayet altındaki kişiye, mirasçılarına veya yeni vasiye, tazminat davası açma hakları bulunduğunu da belirtmek suretiyle tebliğ eder. Bu tebliğde vasinin görevine son verildiği de belirtilir.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 491 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 435 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddenin kenar başlığı İsviçre Medenî Kanununun 453 üncü maddesine uygun olarak "Vasinin görevine son verilmesi" şeklinde değiştirilmiştir.

Madde anlaştırılmak suretiyle kaleme alınmıştır. Maddedeki "sulh hâkimi" deyimi yerine "vesayet makamı" deyimi kullanılmıştır. Hüküm değişikliği yoktur.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Vesayet makamının vasinin görevine hangi şartlarla son vereceğini ve kesin hesabın, tazminat davası hakkı belirtilerek ilgililere tebliğini düzenler.

Birinci fıkraya göre vasinin görevinin sona erdiğine iki şart gerçekleştikten sonra karar verilir:

• son rapor ve kesin hesap vesayet makamınca onaylanmış olmalıdır (TMK m. 490),
• malvarlığı vesayet altındaki kişiye, mirasçılarına veya yeni vasiye teslim edilmiş olmalıdır (TMK m. 489).

Bu şartlar tamamlanmadan vasinin görevine son verilmez. Böylece vasinin hesap vermeden ve malları teslim etmeden yükümlülüklerinden kurtulması önlenir.

İkinci fıkra ilgililerin haklarını öğrenmesini sağlar. Vesayet makamı şunları tebliğ eder:

• son rapor ve kesin hesabın onaylanması veya reddi konusundaki kararını,
• kesin hesabı,
• tazminat davası açma hakkı bulunduğunu,
• vasinin görevine son verildiğini.

Tebliğ, vesayet altındaki kişiye, o ölmüşse mirasçılarına, vesayet sürüyorsa yeni vasiye yapılır.

Bu tebliğin önemli bir hukuki sonucu vardır. Vasi ve kayyıma karşı açılacak tazminat davasında bir yıllık zamanaşımı, kesin hesabın tebliğ edildiği tarihten başlar (TMK m. 492). Tebliğde dava hakkının açıkça belirtilmesi, ilgilinin bu kısa süreyi kaçırmamasına yardımcı olur. Vesayetten doğan tazminat davaları her hâlde kesin hesabın tebliğinden başlayarak on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK m. 493).

Gerekçeye göre maddenin kenar başlığı kaynak kanun olan İsviçre Medenî Kanununa uygun olarak değiştirilmiş, "sulh hâkimi" yerine "vesayet makamı" deyimi kullanılmış ve hükümde değişiklik yapılmamıştır.