TMK Madde 476 – İstek üzerine kısıtlamada
TMK Madde 476 metni
Diğer kısıtlılarda / Usulü / İstek üzerine kısıtlamada
Madde 476
Kendi isteğiyle kısıtlanmış olan kişi üzerindeki vesayetin kaldırılması, kısıtlamayı gerektiren sebebin ortadan kalkmasına bağlıdır.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 476 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 420 nci maddesini karşılamaktadır.
Madde anlaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Hüküm değişikliği yoktur.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Kendi isteğiyle kısıtlanan kişi üzerindeki vesayetin, kısıtlamayı gerektiren sebep ortadan kalktığında kaldırılabileceğini düzenler.
Yaşlılığı, engelliliği, deneyimsizliği veya ağır hastalığı nedeniyle işlerini gereği gibi yönetemediğini ispat eden ergin, kendi isteğiyle kısıtlanabilir (TMK m. 408). Bu kısıtlamada kişi, koruma altına alınmayı kendisi talep etmiştir.
Bu madde, böyle bir vesayetin kaldırılmasını yalnızca kişinin vazgeçmesine bağlamaz. Kişinin "artık istemiyorum" demesi yeterli değildir; kısıtlamayı gerektiren sebebin gerçekten ortadan kalkmış olması gerekir. Örneğin ağır bir hastalık nedeniyle kendi isteğiyle kısıtlanmış biri iyileşmişse vesayetin kaldırılmasını isteyebilir ve bu durum mahkemece belirlenirse vesayet kaldırılır. Buna karşılık yaşlılık nedeniyle kısıtlanan ve durumu değişmeyen birinin yalnızca fikrini değiştirmiş olması vesayetin kaldırılması için yeterli olmaz.
Kuralın amacı, kişinin kısıtlılıkla korunan menfaatlerini anlık bir kararla tehlikeye atmasını önlemektir. Kısıtlanmaya kişinin kendi isteğiyle gidilmiş olsa da kısıtlılığın sona ermesi, sebebin ortadan kalkmasına bağlıdır.
Vesayetin kaldırılmasına vesayet makamı karar verir; kısıtlı kişinin kendisi ve her ilgili bunu isteyebilir (TMK m. 472). Kısıtlama ilan edilmişse kaldırılması da ilan olunur (TMK m. 473).
Gerekçeye göre madde anlaşılır kılınarak yeniden yazılmış, hükümde değişiklik yapılmamıştır.