TMK Madde 469 – Görev ve yetki
TMK Madde 469 metni
Görev ve yetki
Madde 469
Devletin vesayet dairelerinde görevli kişilere karşı rücu davasına bakmaya, vesayet dairelerinin bulunduğu yere en yakın asliye mahkemesi yetkilidir.
Vesayetle ilgili tazminat ve diğer rücu davaları vesayet dairelerinin bulunduğu yer asliye mahkemesinde görülür.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 469 gerekçesi
Madde vesayet makamında görevli kişilere karşı Devletin rücu davasına bakmaya, vesayet makamının bulunduğu yere en yakın asliye mahkemesinin yetkili olacağını belirtmektedir. Böyle bir hükme kanunda ihtiyaç vardır. Zira vesayet makamında görevli kişilerin, hâkim olarak bulundukları yerde bu davanın görülebileceğini kabul etmek isabetli bir çözüm olamaz. Buna karşılık, tazminat davaları ve diğer rücu davaları vesayet makamının bulunduğu yerdeki asliye mahkemelerinde görülebilecektir.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Vesayetle ilgili tazminat davalarının ve devletin rücu davalarının hangi yerdeki asliye mahkemesinde görüleceğini düzenler.
Devlet, vesayet işlerinde verilen bazı zararlardan sorumludur ve ödediği tazminatı kusurlu olanlardan geri isteyebilir (TMK m. 468). Bu madde, bu davaların görüleceği mahkemeyi gösterir ve iki durumu birbirinden ayırır.
Birinci fıkra, devletin vesayet dairelerinde görevli kişilere karşı açacağı rücu davasını düzenler. Vesayet daireleri vesayet makamı ve denetim makamıdır; bunlarda görev yapan kişilerin başında hâkimler gelir. Bu dava, vesayet dairelerinin bulunduğu yerdeki değil, oraya en yakın yerdeki asliye mahkemesinde görülür. Gerekçe bunun nedenini açıklar: Bir hâkime karşı açılan davanın, o hâkimin görev yaptığı yerdeki mahkemede görülmesi isabetli bir çözüm olmaz. Davanın komşu bir yerdeki mahkemeye bırakılması tarafsızlık kaygılarını giderir.
İkinci fıkra vesayetle ilgili diğer tazminat ve rücu davalarını düzenler. Vesayet altındaki kişinin vasiye veya kayyıma karşı açtığı tazminat davası ya da devletin ödediği tazminat için vasiye, kayyıma veya yasal danışmana başvurduğu rücu davası bu kapsamdadır. Bu davalar vesayet dairelerinin bulunduğu yerdeki asliye mahkemesinde görülür. Burada yerel mahkemenin tarafsızlığı konusunda birinci fıkradaki gibi bir sorun yoktur.
Bu davaların zamanaşımı süreleri TMK m. 492 ve 493'te düzenlenmiştir. Gerekçede "vesayet makamı" denilmesine karşın kanun metninde "vesayet daireleri" deyimi kullanılmıştır.