TMK Madde 443 – Ticarî ve sınaî işletmeler
TMK Madde 443 metni
Göreve başlama / Ticarî ve sınaî işletmeler
Madde 443
Vesayet altındaki kişinin malvarlığı içinde ticarî, sınaî veya benzeri bir işletme varsa; vesayet makamı, bunların işletilmesinin devamı veya tasfiyesi için gerekli talimatı verir.
Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.
TMK Madde 443 gerekçesi
Yürürlükteki Kanunun 387 nci maddesini karşılamaktadır.
Kaynak Kanunun 403 üncü madde göz önünde tutulmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Hüküm değişikliği yoktur. Sadece maddedeki "sulh mahkemesi" yerine "vesayet makamı" deyimi kullanılmıştır.
Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.
Açıklama
Vesayet altındaki kişinin malvarlığındaki ticarî veya sınaî bir işletmenin sürdürülmesi ya da tasfiyesi için vesayet makamının talimat vermesini düzenler.
Vesayet altındaki kişiye bir dükkân, atölye, fabrika veya çiftlik gibi bir işletme ait olabilir. İşletme sahibi bir kişinin kısıtlanması ya da ana ve babası ölen bir küçüğe mirasla bir işletme kalması bu duruma yol açar.
İşletmenin geleceği hakkında vasi tek başına karar vermez. Vesayet makamı, yani sulh hukuk mahkemesi, iki seçenekten birine göre talimat verir:
- işletmenin faaliyetine devam etmesi,
- işletmenin tasfiyesi, yani faaliyetin sona erdirilip malvarlığının paraya çevrilmesi ve borçların ödenmesi.
Hâkim, vesayet altındaki kişinin menfaatini gözeterek karar verir. Kârlı ve yönetilebilir bir işletmenin sürdürülmesi, sürekli zarar eden bir işletmenin ise tasfiyesi kişinin yararına olabilir.
Bir işletmenin devralınması veya tasfiyesi için vesayet makamının izninden sonra denetim makamının da izni gerekir (TMK m. 463/3). Bir işletmenin sürdürülmesi gereken hâllerde vesayetin istisnaen bir aileye verilmesi, yani özel vesayet de mümkündür (TMK m. 398).