TMK Madde 438 – Defter tutma

TMK Madde 438 metni

Göreve başlama / Defter tutma

Madde 438

Vasiliğe atanma kararının kesinleşmesi üzerine vasi ile vesayet makamının görevlendireceği bir kişi tarafından, vakit geçirilmeksizin, yönetilecek malvarlığının defteri tutulur.

Vesayet altındaki kişi ayırt etme gücüne sahipse, olanak bulunduğu takdirde defter tutulurken hazır bulundurulur.

Koşullar gerektirdiği takdirde denetim makamı, vasi ve vesayet makamının isteği üzerine vesayet altındaki kişinin malvarlığının resmî defterinin tutulmasına karar verebilir. Bu defter, mirastaki resmî defterin alacaklılara karşı doğurduğu sonuçları doğurur ve oradaki usul uyarınca tutulur.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 438 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 382 nci maddesini karşılamaktadır.

İsviçre Medenî Kanununun 398 inci maddesi hükmüne paralel olarak üç fıkra hâlinde düzenlenmiştir.

Birinci fıkrada malvarlığının defterinin tutulabilmesi için, vasinin atanmasına ilişkin kararın kesinleşmiş olması öngörülmüştür. Aynı fıkrada "sulh mahkemesi" yerine "vesayet makamı" denilmiştir.

İkinci fıkraya göre, ayırt etme gücüne sahip olan vesayet altındaki kişi, defter tutulurken olanak bulunduğu taktirde hazır bulundurulacaktır.

Maddenin üçüncü fıkrasında sözü edilen kişinin malvarlığı için tutulacak resmî defter, mirasta söz konusu olan 619 uncu maddede öngörülen defterle benzerlik arzetmektedir. Bu nedenle defterin tutulması, alacaklılara karşı hüküm ve sonuçları konularında 619 ve devamı maddelere yollama yapılmıştır.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Vasinin göreve başlarken vesayet altındaki kişinin malvarlığının defterini tutmasını ve gerektiğinde resmî defter tutulmasını düzenler.

Atama kararı kesinleşince vasi, vesayet makamının görevlendireceği bir kişiyle birlikte, vakit kaybetmeden yönetilecek malvarlığının defterini tutar. Defter, vasinin devraldığı malları, alacakları ve borçları gösteren bir dökümdür. Başlangıçtaki durum böylece kayda geçer; vasinin ileride vereceği hesaplar ve olası sorumluluğu bu başlangıç durumuna göre değerlendirilebilir.

Vesayet altındaki kişi ayırt etme gücüne sahipse, olanak varsa defter tutulurken hazır bulundurulur. Kişi böylece kendi malvarlığı hakkında bilgi edinir ve eksik gördüğü bir şeyi söyleyebilir.

Üçüncü fıkra resmî defter imkânını düzenler. Koşullar gerektiriyorsa, örneğin malvarlığının borçları belirsizse, denetim makamı, vasinin ve vesayet makamının isteği üzerine resmî defter tutulmasına karar verebilir. Bu defter, mirastaki resmî defter (TMK m. 619 ve devamı) usulüne göre tutulur ve alacaklılar bakımından onunla aynı sonuçları doğurur. Mirastaki resmî defter usulünde alacaklılar ve borçlular ilân yoluyla alacaklarını ve borçlarını bildirmeye çağrılır (TMK m. 621).

Vasi göreve başladıktan sonra da yönetimle ilgili hesap tutar ve hesabı vesayet makamının belirlediği tarihlerde, her hâlde yılda bir defa onun incelemesine sunar (TMK m. 454). Vesayet makamı vasinin rapor ve hesaplarını inceler (TMK m. 464).