TMK Madde 420 – Geçici önlemler

TMK Madde 420 metni

Atama usulü / Geçici önlemler

Madde 420

Vesayet işleri zorunlu kıldığı takdirde vesayet makamı, vasinin atanmasından önce de re'sen gerekli önlemleri alır; özellikle, kısıtlanması istenen kişinin fiil ehliyetini geçici olarak kaldırabilir ve ona bir temsilci atayabilir.

Vesayet makamının kararı ilân olunur.

Güncel metin: mevzuat.gov.tr, son karşılaştırma 29 Ekim 2026.

TMK Madde 420 gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 370 inci maddesini karşılamaktadır.

Ancak ondan farklı olarak madde iki fıkra hâline getirilmiştir. İsviçre Medenî Kanununun bu maddeyi karşılayan 386 ncı maddesi üç fıkra hâlinde düzenlenmiştir. Mehazın ilk iki fıkrası tek fıkra hâline getirilmiş, vesayet makamının kararının ilân edilmesi iki hâli de kapsadığından ayrı fıkra hâline getirilmiştir.

Kaynak: Türk Medenî Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM 21. Dönem, S. Sayısı 723. Gerekçe, tasarının Meclis’e sunulan metnine aittir; madde sonradan değiştirilmişse güncel metinle farklılık gösterebilir. Gerekçede geçen “yürürlükteki Kanun” 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi, “kaynak Kanun” İsviçre Medenî Kanunudur.

Açıklama

Vasi atanmadan önce vesayet makamının alabileceği geçici önlemleri, özellikle kısıtlanması istenen kişinin fiil ehliyetinin geçici olarak kaldırılmasını düzenler.

Kısıtlama yargılaması ve vasi atanması zaman alabilir. Bu süre içinde kişinin kendisinin veya malvarlığının zarar görme tehlikesi varsa vesayet makamı, yani sulh hukuk mahkemesi, kimsenin başvurusunu beklemeden kendiliğinden (re'sen) gerekli önlemleri alır. Kanun iki önlemi özellikle anar:

• kısıtlanması istenen kişinin fiil ehliyetinin geçici olarak kaldırılması,
• ona bir temsilci atanması.

Fiil ehliyeti, kişinin kendi işlemleriyle hak edinip borç altına girebilme yeteneğidir (TMK m. 9). Ehliyeti geçici olarak kaldırılan kişi, kesin karar verilinceye kadar kendi başına bağlayıcı işlem yapamaz; işlerini atanan temsilci yürütür. Bu önlem, örneğin bağımlılığı yüzünden mallarını hızla elden çıkaran ya da çevresi tarafından tapu devrine yönlendirilen ve korunmaya muhtaç görünen bir kişi için başvurulabilecek bir yoldur.

Madde "özellikle" sözcüğünü kullandığından önlemler bu ikisiyle sınırlı değildir. Hâkim duruma göre başka uygun önlemler de alabilir.

İkinci fıkraya göre vesayet makamının bu kararı ilân edilir. İlân, kişiyle işlem yapacak üçüncü kişilerin fiil ehliyetinin kaldırıldığını öğrenmesini sağlar. Kısıtlama kararının ilânına ilişkin genel kural TMK m. 410'dadır.